{"id":88994,"date":"2024-09-13T15:36:06","date_gmt":"2024-09-13T15:36:06","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=88994"},"modified":"2024-09-13T15:36:06","modified_gmt":"2024-09-13T15:36:06","slug":"skandal-cmimet-ne-shqiperi-80-me-te-larta-se-ne-vendet-e-be-se","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/09\/13\/skandal-cmimet-ne-shqiperi-80-me-te-larta-se-ne-vendet-e-be-se\/","title":{"rendered":"Skandal\/\u00c7mimet n\u00eb Shqip\u00ebri, 80% m\u00eb t\u00eb larta se n\u00eb vendet e BE-s\u00eb"},"content":{"rendered":"<div class=\"entry-thumbnail-area\"><strong>Esmeralda Topi<\/strong><\/div>\n<div class=\"entry-content\">\n<p><strong>Abuzimet me \u00e7mimet po i shtyjn\u00eb disa qytetar\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb p\u00ebr qindra kilometra drejt vendeve fqinje p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb mallrat baz\u00eb t\u00eb konsumit, nd\u00ebrsa familjet m\u00eb t\u00eb pambrojtura jan\u00eb detyruar t\u00eb ulin konsumin.<\/strong><\/p>\n<p>Prej shtat\u00eb vitesh Olgera Muka, s\u00eb bashku me bashk\u00ebshortin, udh\u00ebton drejt Greqis\u00eb p\u00ebr t\u00eb siguruar ushqimet dhe t\u00eb gjitha mallrat e tjera t\u00eb konsumit t\u00eb nevojshme p\u00ebr familjen e tyre.<\/p>\n<p>\u201cFillimisht e nis\u00ebm p\u00ebr cil\u00ebsin\u00eb, por me kalimin e koh\u00ebs kuptuam q\u00eb na shkonte edhe m\u00eb lir\u00eb se n\u00eb Tiran\u00eb,\u201d kujtoi Olgera.<\/p>\n<p>\u201cBashk\u00eb me shpenzimet e karburantit dhe siguracionin e makin\u00ebs, p\u00ebrs\u00ebri produktet q\u00eb marrim kushtojn\u00eb m\u00eb pak se sa n\u00eb vendin ton\u00eb\u201d, shtoi ajo.<\/p>\n<p>Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga vendet me t\u00eb ardhurat m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta n\u00eb Evrop\u00eb, por megjithat\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/faktoje.al\/shqiperia-si-ne-97-n-ekspertet-keshillojne-masa-per-kategorite-vulnerabel-per-te-shmangur-konfliktin-social\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00e7mimet\u00a0<\/a>p\u00ebr shum\u00eb produkte t\u00eb konsumit t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm jan\u00eb ndjesh\u00ebm m\u00eb lart\u00eb se n\u00eb vendet e pasura t\u00eb Bashkimit Evropian.<\/p>\n<p>Jo t\u00eb gjith\u00eb konsumator\u00ebt mund t\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb jasht\u00eb vendit p\u00ebr ti siguruar mallrat e shport\u00ebs, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ato nga grupet m\u00eb vulnerab\u00ebl, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb detyruar ta shkurtojn\u00eb konsumin p\u00ebr familjet e tyre.<\/p>\n<p>\u201cJetesa pas pandemis\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb m\u00eb e shtrenjt\u00eb,\u201d tha Alma Morina, nj\u00eb n\u00ebn\u00eb e vetme nga Shijaku, nd\u00ebrsa shtoi se tre vitet e fundit gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb shtrenjtuar.<\/p>\n<p>\u201cUn\u00eb vet s\u2019kam qen\u00eb jasht\u00eb por t\u00eb af\u00ebrmit e mi q\u00eb jan\u00eb jasht\u00eb kur vijn\u00eb k\u00ebtu thon\u00eb: Na vjen gjynah p\u00ebr ju, si ja dilni se k\u00ebtu \u00ebsht\u00eb m\u00eb shtrenjt\u00eb se tek ne.\u201d<\/p>\n<p>Diferencat e\u00a0<a href=\"https:\/\/faktoje.al\/ushqime-me-te-shtrenjta-se-ne-europe\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u00e7mimeve<\/a>\u00a0t\u00eb ushqimeve apo mallrave t\u00eb tjera t\u00eb konsumit mes Shqip\u00ebris\u00eb dhe vendeve t\u00eb ndryshme t\u00eb Bashkimit Evropian konstatohen edhe nga konsumator\u00eb t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebna t\u00eb mbledhura nga Faktoj\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/faktoje.al\/kostoja-e-ushqimeve-ne-shqiperi-dhe-be-ndani-pervojen-tuaj\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ankete online<\/a>\u00a0nga dhjet\u00ebra qytetar\u00eb tregojn\u00eb se 87% e t\u00eb anketuarve pohojn\u00eb se Evropa ka \u00e7mime m\u00eb t\u00eb lira se Shqip\u00ebria p\u00ebr ushqime dhe produkte t\u00eb tjera konsumi.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a class=\"td-modal-image\" href=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-1-1.jpeg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-43330\" src=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-1-1.jpeg\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" srcset=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-1-1.jpeg 800w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-1-1-300x189.jpeg 300w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-1-1-768x485.jpeg 768w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-1-1-665x420.jpeg 665w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-1-1-150x95.jpeg 150w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-1-1-696x439.jpeg 696w\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"505\" data-id=\"43330\" \/><\/a><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a class=\"td-modal-image\" href=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-3-1.jpeg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-43332\" src=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-3-1.jpeg\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" srcset=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-3-1.jpeg 800w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-3-1-300x189.jpeg 300w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-3-1-768x485.jpeg 768w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-3-1-665x420.jpeg 665w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-3-1-150x95.jpeg 150w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-3-1-696x439.jpeg 696w\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"505\" data-id=\"43332\" \/><\/a><\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a class=\"td-modal-image\" href=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-4.jpeg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-43333\" src=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-4.jpeg\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" srcset=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-4.jpeg 800w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-4-300x189.jpeg 300w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-4-768x485.jpeg 768w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-4-665x420.jpeg 665w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-4-150x95.jpeg 150w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-4-696x439.jpeg 696w\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"505\" data-id=\"43333\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n<p>Ekspert\u00ebt e ekonomis\u00eb dhe studiuesit shprehen se kjo diferenc\u00eb \u00e7mimesh me t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebrballen konsumator\u00ebt vendas mund t\u00eb vij\u00eb nga nj\u00eb s\u00ebr\u00eb faktor\u00ebsh objektiv\u00eb, si niveli i taksave, kostot e transportit, vler\u00ebsimi i lekut ndaj euros dhe madh\u00ebsia e tregut<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ato fajsojn\u00eb kryesisht abuzimin e kompanive tregtare q\u00eb kan\u00eb vendosur oligopolele n\u00eb treg, pand\u00ebshkueshm\u00ebrin\u00eb dhe munges\u00ebn e mbrojtjes nga abuzimet t\u00eb konsumator\u00ebve .<\/p>\n<p>Ilir Ciko, ekonomist shqiptar i arsimuar n\u00eb Universitetin e Harvardit, thekson se diferenca n\u00eb \u00e7mimet p\u00ebr mallrat e konsumit vjen kryesisht nga \u2018var\u00ebsia dhe lidhjet e politik\u00ebs me interesat e bizneseve t\u00eb m\u00ebdha, marr\u00ebveshjet e fshehta mes operator\u00ebve q\u00eb dominojn\u00eb tregun, korrupsioni i p\u00ebrhapur n\u00eb institucione; si dhe pamund\u00ebsia e konsumatorit p\u00ebr zgjedhje alternative.\u201d<\/p>\n<p>I pyetur nga Fajtoje, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb p\u00ebrgjigje me shkrim Autoritetit i Konkurrenc\u00ebs tha se n\u00eb p\u00ebrmbushje t\u00eb detyrave t\u00eb ngarkuara me ligj dhe rezolutave t\u00eb Kuvendit ka nd\u00ebrmarr\u00eb gjat\u00eb 5 viteve t\u00eb fundit nj\u00eb s\u00ebr\u00eb hapash p\u00ebr sigurimin e nj\u00eb tregu t\u00eb drejt\u00eb dhe konkurrues p\u00ebr produkte t\u00eb shport\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cAutoriteti i Konkurrenc\u00ebs, gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit, ka realizuar monitorime dhe hetime p\u00ebr shum\u00eb\u00a0 nga produktet e shport\u00ebs si: vaji, gruri, mielli, orizi, sheqeri, karburante, etj,\u201d tha Autoriteti.<\/p>\n<p>\u201cAktualisht, n\u00eb vler\u00ebsim t\u00eb ankesave t\u00eb publikut, jan\u00eb n\u00eb procedur\u00eb hetimi paraprak tregu i grumbullimit dhe shitjes me shumic\u00eb i fruta-perimeve n\u00eb qarkun Tiran\u00eb, Elbasan, Berat, Fier dhe Kor\u00e7\u00eb, si dhe n\u00eb procedur\u00eb hetimi t\u00eb thelluar n\u00eb tregun e prodhimit dhe tregtimit me shumic\u00eb t\u00eb n\u00ebnprodukteve t\u00eb qum\u00ebshtit (djath\u00eb dhe gjalp\u00eb),\u201d shtoi ai.<\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u00c7mime m\u00eb shtrenjt\u00eb se BE dhe rajoni<\/strong><\/h2>\n<p>\u00c7ifti i bashk\u00ebshort\u00ebve Muka udh\u00ebton \u00e7do tre muaj 7 or\u00eb me makin\u00eb nga Tirana n\u00eb Kostur \u2013 nj\u00eb qytez\u00eb n\u00eb Greqin\u00eb veriore, dhe anasjelltas p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb ushqimet e shport\u00ebs dhe mallrat e konsumit t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm. Ata nuk kan\u00eb nd\u00ebrmend ta ndryshojn\u00eb k\u00ebt\u00eb rutin\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb leverdis\u00eb ekonomike.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb supermarketet greke ka produkte ushqimore dhe t\u00eb higjien\u00ebs personale q\u00eb kushtojn\u00eb edhe 4 her\u00eb m\u00eb lir\u00eb se sa n\u00eb supermarketet shqiptare. Po ashtu \u00e7mimet e suplementeve apo disa medikamenteve jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb te lira.\u201d, shpjegoi Olgera. \u201cNj\u00eb kok\u00ebrr hekur (suplement), n\u00eb Shqip\u00ebri kushton 100 lek\u00eb t\u00eb reja nd\u00ebrsa n\u00eb Greqi 25 lek\u00eb t\u00eb reja.\u201d, shtoi ajo.<\/p>\n<p>Nisur nga ky hendek n\u00eb \u00e7mime profesor Ciko kreu gjat\u00eb pranver\u00ebs s\u00eb k\u00ebtij viti nj\u00eb\u00a0<a href=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/research-paper-ilir-ciko-june-2024.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">studim<\/a>\u00a0t\u00eb gjer\u00eb duke analizuar 150 produkte nga Shqip\u00ebria dhe homolog\u00ebt e tyre n\u00eb vendet evropiane.<\/p>\n<p>Nga\u00a0<a href=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/research-paper-ilir-ciko-june-2024.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">studimi<\/a>\u00a0rezulton se n\u00eb pranver\u00eb t\u00eb k\u00ebtij viti, \u00e7mimi mesatar i produkteve n\u00eb tregun shqiptar ishte rreth 80% m\u00eb i lart\u00eb se \u00e7mimi mesatar i t\u00eb nj\u00ebjtave produkte \u2013 shitur nga t\u00eb nj\u00ebjtat kompani, n\u00eb tregjet e BE-s\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cNga lista prej 150 produktesh, diferenca m\u00eb e lart\u00eb (n\u00eb p\u00ebrqindje) rezulton p\u00ebr nj\u00eb pako ushqimi m\u00ebngjesi, cornflakes, e cila n\u00eb Shqip\u00ebri shitet me nj\u00eb \u00e7mim 212% m\u00eb t\u00eb lart\u00eb, ose mbi 3 her\u00eb sa \u00e7mimi q\u00eb shitet nga e nj\u00ebjta kompani n\u00eb vendin europian nga ajo vjen\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>\u00c7mimet me diferenc\u00ebn m\u00eb t\u00eb lart\u00eb studimi i v\u00eb re tek tre kategori: ushqimet p\u00ebr bebe, ushqimet dhe ushqimet p\u00ebr kafsh\u00eb. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb p\u00ebrftuara nga studimi ushqimi p\u00ebr bebe, rezulton me mesataren m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb ndryshimit t\u00eb \u00e7mimit.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a class=\"td-modal-image\" href=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ndryshimi-1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-43335\" src=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ndryshimi-1-1024x714.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ndryshimi-1-1024x714.jpg 1024w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ndryshimi-1-300x209.jpg 300w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ndryshimi-1-768x536.jpg 768w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ndryshimi-1-1536x1071.jpg 1536w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ndryshimi-1-602x420.jpg 602w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ndryshimi-1-150x105.jpg 150w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ndryshimi-1-696x485.jpg 696w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ndryshimi-1-1068x745.jpg 1068w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ndryshimi-1-1920x1339.jpg 1920w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ndryshimi-1-100x70.jpg 100w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ndryshimi-1.jpg 2048w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"714\" \/><\/a><figcaption class=\"wp-element-caption\">Studimi \u2018B\u00ebhuni Europian\u00eb! Nj\u00eb udh\u00ebtim transformues p\u00ebrmes \u00ebnd\u00ebrrave, modeleve, pritshm\u00ebrive, dhe realitetit\u2019.<\/figcaption><\/figure>\n<p>\u201cP\u00ebr k\u00ebt\u00eb kategori, mesatarja e \u00e7mimeve t\u00eb produkteve t\u00eb shitura n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb 147% m\u00eb shum\u00eb, ose 2 her\u00eb e gjys\u00ebm sa \u00e7mimi i t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebve produkte t\u00eb shitura n\u00eb vendin e BE nga vjen kompania q\u00eb i tregton k\u00ebto produkte\u201d, shpjegoi Ciko.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/research-paper-ilir-ciko-june-2024.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Studimi<\/a>\u00a0v\u00eb n\u00eb dukje gjithashtu se t\u00eb nj\u00ebjtat produkte q\u00eb kan\u00eb origjin\u00eb Bashkimin Evropian, n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb shum\u00eb her\u00eb m\u00eb t\u00eb shtrenjta krahasuar edhe me vende t\u00eb rajonit.<\/p>\n<p>N\u00eb Serbi dhe Kosov\u00eb, diferenca e \u00e7mimeve luhatet mesatarisht m\u00eb pak se 15 p\u00ebr qind, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri arrin 71%.<\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Treg oligopol<\/strong><\/h2>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb mbledhura nga Faktoje n\u00ebp\u00ebrmjet pyet\u00ebsorit online, 73% e t\u00eb anketuarve shprehen se diferenca e \u00e7mimeve midis Shqip\u00ebris\u00eb dhe vendeve t\u00eb BE-s\u00eb vjen p\u00ebr shkak t\u00eb abuzimeve, munges\u00ebs s\u00eb konkurrenc\u00ebs n\u00eb treg, si dhe munges\u00ebs s\u00eb kontrollit t\u00eb shtetit.<\/p>\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><a class=\"td-modal-image\" href=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-2-2.jpeg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-43334\" src=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-2-2.jpeg\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" srcset=\"https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-2-2.jpeg 800w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-2-2-300x189.jpeg 300w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-2-2-768x485.jpeg 768w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-2-2-665x420.jpeg 665w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-2-2-150x95.jpeg 150w, https:\/\/faktoje.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/WhatsApp-Image-2024-09-11-at-14.17.09-2-2-696x439.jpeg 696w\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"505\" \/><\/a><\/figure>\n<\/div>\n<p>Eksperti i ekonomis\u00eb Eduard Gjokutaj thekson se kjo situat\u00eb \u00ebsht\u00eb tipike e nj\u00eb tregu oligopol, i zot\u00ebruar nga grup i vog\u00ebl individ\u00ebsh. Sipas tij kjo reflektohet n\u00eb faktin se \u00e7mimet mbeten kok\u00ebforcisht t\u00eb larta edhe pse ka pasur nj\u00eb forcim t\u00eb valut\u00ebs vendase kundrejt valutave t\u00eb huaja.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb kushtet kur r\u00ebnia e valutave t\u00eb huaja, me t\u00eb cilat blihen k\u00ebto produkte n\u00eb tregjet e huaja kan\u00eb nj\u00eb r\u00ebnie me 25%, q\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn duhet t\u00eb transmetohej deri n\u00eb nj\u00eb 15% efekt n\u00eb ulje t\u00eb \u00e7mimeve t\u00eb para dy viteve, n\u00ebse llogaritim koston e shtuar t\u00eb fuqis\u00eb pun\u00ebtore, energjis\u00eb dhe disa sh\u00ebrbimeve.\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>Profesor Ilir Ciko liston nj\u00eb s\u00ebr\u00eb faktor\u00ebsh p\u00ebr k\u00ebt\u00eb situat\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb munges\u00ebn e kontrollit, kultur\u00ebn e mosnd\u00ebshkimit t\u00eb kompanive q\u00eb abuzojn\u00eb me konsumatorin si dhe munges\u00ebn e konkurrenc\u00ebs n\u00eb treg.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ai shtoi se ky deformim i tregut ka pak gjasa t\u00eb ndryshoj\u00eb p\u00ebr shkak se konsumator\u00ebt kan\u00eb pak informacion dhe shoq\u00ebria shqiptare \u00ebsht\u00eb pajtuar dhe bashk\u00ebjeton me t\u00eb keqen.<\/p>\n<p>\u201cMungesa e shpres\u00ebs; politizimi ekstrem i \u00e7do \u00e7\u00ebshtjeje publike dhe goj\u00eb-mbyllja e intelektual\u00ebve;\u201d , p\u00ebrkthehet si pas tij n\u00eb munges\u00eb totale t\u00eb reagimit qytetar, munges\u00eb t\u00eb mekanizmave mbrojt\u00ebs dhe interesit p\u00ebr t\u00eb mbrojtur konsumatorin nga shteti dhe pseudo-shoq\u00ebria-civile.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm pas adresimit t\u00eb k\u00ebtyre faktor\u00ebve, thekson profesor Ciko, mund t\u00eb flasim p\u00ebr nivelin e taksave t\u00eb konsumit, kostot e transportit, vler\u00ebsimin e lekut ndaj euros, madh\u00ebsin\u00eb e tregut apo element\u00eb t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb diskutim, jan\u00eb tep\u00ebr dyt\u00ebsor\u00eb.<\/p>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>Elefanti n\u00eb dhom\u00eb<\/strong><\/h2>\n<p>Rritja e ndjeshme e \u00e7mimeve po i detyron familjet shqiptare t\u00eb blejn\u00eb m\u00eb pak ushqime. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb anket\u00ebs s\u00eb Faktoje mbi koston e ushqimeve n\u00eb Shqip\u00ebri dhe BE, 94% e t\u00eb anketuarve pohojn\u00eb se blejn\u00eb m\u00eb pak produkte se nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb 76% e tyre thon\u00eb se kan\u00eb reduktuar blerjet e ushqimeve t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>\u201cJam detyruar t\u00eb ble m\u00eb pak n\u00eb sasi dhe t\u00eb tregohem e kujdesshme sepse nuk m\u00eb del,\u201d tha Alma Morina. \u201cGjysma e rrog\u00ebs q\u00eb marr m\u00eb duhet vet\u00ebm p\u00ebr ushqimet baz\u00eb, pa llogaritur asgj\u00eb tjet\u00ebr,\u201d shtoi ajo.<\/p>\n<p>Profesor Ilir Ciko tregon se studimi i tij \u00ebsht\u00eb lexuar me interes t\u00eb lart\u00eb nga drejtues e p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb institucioneve q\u00eb merren me konkurrenc\u00ebn dhe mbrojtjen e konsumatorit, por ai i sheh institucionet si t\u00eb pafuqishme p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb ndryshimin.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr shum\u00eb syresh studimi \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb elefant tep\u00ebr i madh brenda hap\u00ebsir\u00ebs s\u00eb komoditetit ku rrin\u00eb,\u201d tha Ciko. \u201cMund t\u00eb duket paradoksale por besoj se ndryshimi mund t\u00eb vij\u00eb nga kompanit\u00eb, sigurisht n\u00ebn presionin e z\u00ebrit t\u00eb qytetar\u00ebve\u201d, shtoi ai.<\/p>\n<p>Sipas Gjokutajt ulja e TVSH-s\u00eb s\u00eb ushqimeve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mas\u00eb q\u00eb do ta leht\u00ebsonte disi situat\u00ebn, por gjithsesi n\u00ebnvizon se kambanat bien mbi Autoritetin e Konkurrenc\u00ebs. Megjithat\u00eb, pritje t\u00eb zgjimit t\u00eb institucione dhe kompanive shum\u00eb shqiptar\u00eb do t\u00eb vazhdojn\u00eb ti drejtohen tregut n\u00eb vendet fqinje.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb dy jav\u00ebt e ardhshme kam rrug\u00ebn e radh\u00ebs p\u00ebr n\u00eb Kostur,\u201d tha Olgera Muka. \u201cKam llogaritur q\u00eb t\u00eb shkoj edhe nj\u00ebher\u00eb para nd\u00ebrrimit t\u00eb viteve\u201d, p\u00ebrfundoi ajo.<\/p>\n<p><strong>Faktoje.al<\/strong><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Esmeralda Topi Abuzimet me \u00e7mimet po i shtyjn\u00eb disa qytetar\u00eb shqiptar\u00eb t\u00eb udh\u00ebtojn\u00eb p\u00ebr qindra kilometra drejt vendeve fqinje p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb mallrat baz\u00eb t\u00eb konsumit, nd\u00ebrsa familjet m\u00eb t\u00eb pambrojtura jan\u00eb detyruar t\u00eb ulin konsumin. Prej shtat\u00eb vitesh Olgera Muka, s\u00eb bashku me bashk\u00ebshortin, udh\u00ebton drejt Greqis\u00eb p\u00ebr t\u00eb siguruar ushqimet dhe t\u00eb gjitha &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":88995,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-88994","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=88994"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/88994\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/88995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=88994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=88994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}