{"id":89079,"date":"2024-09-14T13:13:37","date_gmt":"2024-09-14T13:13:37","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=89079"},"modified":"2024-09-14T13:13:37","modified_gmt":"2024-09-14T13:13:37","slug":"masakra-e-betonit-e-rames-ne-parkun-kombetar-te-butrintit-shkaterroi-potencialin-arkeologjik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/09\/14\/masakra-e-betonit-e-rames-ne-parkun-kombetar-te-butrintit-shkaterroi-potencialin-arkeologjik\/","title":{"rendered":"Masakra e betonit e Ram\u00ebs n\u00eb Parkun Komb\u00ebtar t\u00eb Butrintit shkat\u00ebrroi potencialin arkeologjik"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb nj\u00eb ngushtic\u00eb toke q\u00eb ndan Liqenin e Butrintit me Detin Jon, shtrihet nj\u00eb gji detar q\u00eb ruan gjurm\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme t\u00eb lul\u00ebzimit t\u00eb jet\u00ebs p\u00ebrgjat\u00eb antikitetit dhe mesjet\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cGjiri i Manastirit\u201d e mori emrin nga Manastiri i Sh\u00ebn Gjergjit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar aty q\u00eb prej shekullit XVII dhe q\u00ebndron n\u00eb krye t\u00eb Gadishullit t\u00eb Ksamilit. Gjetjet arkeologjike aty pran\u00eb jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb hershme, duke nisur nga shekujt IV-III Para Er\u00ebs Son\u00eb.<\/p>\n<p>Deri n\u00eb vitin 2022 n\u00eb zon\u00eb kishte pak nd\u00ebrhyrje nd\u00ebrtimore, kryesisht nga strukturat turistike, por situata u p\u00ebrmbys pasi qeveria shqiptare rrudhi sip\u00ebrfaqen e mbrotjur t\u00eb Parkut Komb\u00ebtar t\u00eb Butrintit dhe i hapi rrug\u00eb projekteve nd\u00ebrtimore.<\/p>\n<p>Me nj\u00eb rit\u00ebm m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb se vendimet e shtetit shqiptar, projekti \u201cManastiri Resort\u201d mori mb\u00ebshtetjen e menj\u00ebhershme si nj\u00eb investim strategjik, p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb fshat turistik n\u00eb gjirin gati t\u00eb paprekur t\u00eb Manastirit.<\/p>\n<p>Projekti i kompanis\u00eb \u201cALB-STAR\u201d parashikohet t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb vitin q\u00eb vjen dhe kap vler\u00ebn 28 milion euro, duke e transformuar rr\u00ebnj\u00ebsisht zon\u00ebn, p\u00ebrmes nd\u00ebrtimit t\u00eb vilave 2 deri n\u00eb 4 kate, p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb hotel, ambiente sh\u00ebrbimi dhe parkime n\u00ebntok\u00ebsore.<\/p>\n<p>\u201cArratisuni n\u00eb parajs\u00ebn tuaj private\u201d, premton p\u00ebr bler\u00ebsit kompania n\u00eb median sociale \u201cInstagram\u201d. Projekti nd\u00ebrthur stilin grek me arkitektur\u00ebn italiane, duke marr\u00eb si model Positanon, nj\u00eb fshat buz\u00eb shk\u00ebmbinjve n\u00eb bregdetin e Amalfit, n\u00eb Italin\u00eb jugore.<\/p>\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a class=\"glg-a-custom-wrap\" href=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Manastiri-i-She%CC%88n-Gjergjit-ndrihet-ne%CC%88-maje%CC%88-te%CC%88-Gadishullit-te%CC%88-Ksamilit.-Pe%CC%88rpunoi-Media-Amfora-1024x683.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16511\" src=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Manastiri-i-She%CC%88n-Gjergjit-ndrihet-ne%CC%88-maje%CC%88-te%CC%88-Gadishullit-te%CC%88-Ksamilit.-Pe%CC%88rpunoi-Media-Amfora-1024x683.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Manastiri-i-She\u0308n-Gjergjit-ndrihet-ne\u0308-maje\u0308-te\u0308-Gadishullit-te\u0308-Ksamilit.-Pe\u0308rpunoi-Media-Amfora-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Manastiri-i-She\u0308n-Gjergjit-ndrihet-ne\u0308-maje\u0308-te\u0308-Gadishullit-te\u0308-Ksamilit.-Pe\u0308rpunoi-Media-Amfora-300x200.jpg 300w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Manastiri-i-She\u0308n-Gjergjit-ndrihet-ne\u0308-maje\u0308-te\u0308-Gadishullit-te\u0308-Ksamilit.-Pe\u0308rpunoi-Media-Amfora-768x512.jpg 768w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Manastiri-i-She\u0308n-Gjergjit-ndrihet-ne\u0308-maje\u0308-te\u0308-Gadishullit-te\u0308-Ksamilit.-Pe\u0308rpunoi-Media-Amfora.jpg 1300w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/a><figcaption><em>Manastiri i Sh\u00ebn Gjergjit gjendet n\u00eb maj\u00eb t\u00eb Gadishullit t\u00eb Ksamilit.\u00a0<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<p>Megjith\u00ebse evidenton potencialin e monumenteve arkeologjike dhe natyr\u00ebn e zon\u00ebs, projekti duket t\u00eb jet\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb parajs\u00eb p\u00ebr mos zbatimin e ligjit p\u00ebr kultur\u00ebn dhe rregulloren e UNESCO-s.<\/p>\n<p>P\u00ebrgjat\u00eb nj\u00eb investigimi 2 vje\u00e7ar, Amfora zbuloi se projekti q\u00eb po zhvillohet n\u00eb nj\u00eb sip\u00ebrfaqe 53.467 m<sup>2<\/sup>, prek nj\u00eb nga zonat me potencial t\u00eb lart\u00eb arkeologjik t\u00eb Parkut Komb\u00ebtar t\u00eb Butrintit dhe nj\u00eb zinxhir institucionesh kan\u00eb d\u00ebshtuar t\u00eb realizojn\u00eb monitorimin e punimeve.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse n\u00eb vitin 2010 n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rast\u00ebsore u zbuluan struktura t\u00eb reja antike, projekti i resortit vijoi duke shkat\u00ebrruar nj\u00eb prej zbulimeve q\u00eb fillimisht dyshohej si kull\u00eb fortifikimi e Antikitetit t\u00eb Von\u00eb, si edhe duke kryer punime n\u00ebntok\u00ebsore pa monitorim arkeologjik.<\/p>\n<p>Instituti Komb\u00ebtar i Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore (IKTK) censuroi dokumentet q\u00eb dispononte dhe p\u00ebr gati 1 vit ndryshoi disa her\u00eb alibi, duke ekspozuar procedura fiktive dhe t\u00eb mbajtura n\u00eb kund\u00ebrshtim me parashikimet ligjore p\u00ebr vet\u00eb IKTK-n\u00eb dhe k\u00ebshillin shkencor q\u00eb funksionon pran\u00eb tij.<\/p>\n<p>\u201cTek ajo kod\u00ebr, s\u00eb pari \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar Muri i Dem\u00ebs, arkeologjia shqiptare n\u00eb lidhje me shkrimet q\u00eb jan\u00eb nga arkeolog\u00eb t\u00eb ndrysh\u00ebm, sidomos Budina dhe t\u00eb tjer\u00eb pas tij n\u00eb artikuj t\u00eb ndrysh\u00ebm, e vendosin n\u00eb shekullin IV-III Para Krishtit\u201d, tregoi p\u00ebr potencialin arkeologjik t\u00eb zon\u00ebs duke nisur nga \u201cKodra e Manastirit\u201d, studiuesi Halil Shabani.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-embed aligncenter is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><figcaption><\/figcaption><\/figure>\n<p>Misioni i p\u00ebrhersh\u00ebm i UNESCO-ICOMOS gjeti se pas heqjes s\u00eb 600 hektar\u00ebve nga Zona e Mbrojtur, ju hap rruga nd\u00ebrtimit t\u00eb resortit, q\u00eb megjithat\u00eb ka shkelur dhe \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar brenda \u201cZon\u00ebs Buferike\u201d sepse nuk jan\u00eb ndjekur procedurat e Konvent\u00ebs s\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Bot\u00ebrore p\u00ebr modifikimet e kufijve.<\/p>\n<p>\u201cTani ekziston nj\u00eb situat\u00eb ku Parku Komb\u00ebtar dhe zona buferike e pron\u00ebs s\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Bot\u00ebrore ndryshojn\u00eb dhe zona tampon tani p\u00ebrfshin nj\u00eb resort t\u00eb madh turistik rezidencial\u201d, gjeti raporti q\u00eb Amfora lexoi.<\/p>\n<p><strong>Raporti steril i v\u00ebzhgimit arkeologjik\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Qeveria shqiptare ndryshoi p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb lumi kritikash zonifikimin e Zonave t\u00eb Mbrojtura n\u00eb Shqip\u00ebri, duke krijuar shum\u00eb xhepa t\u00eb lakmuar n\u00eb bregdetin shqiptar p\u00ebr nd\u00ebrtime q\u00eb kan\u00eb nisur pas miratimit t\u00eb kufijve t\u00eb rinj.<\/p>\n<p>Vendimi i K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave me num\u00ebr 59, i dat\u00ebs 26 janar 2022, i hoqi Parkut Komb\u00ebtar t\u00eb Butrintit 802 hektar\u00eb nga Zona e Mbrojtur, duke e rrudhur nga 9424 hektar\u00eb, n\u00eb 8622 hektar\u00eb. Pra 202 hektar\u00eb m\u00eb shum\u00eb nga sa gjeti raporti i UNESCO-ICOMOS, n\u00eb tetor 2022.<\/p>\n<p>Ende pa hyr\u00eb n\u00eb fuqi ndryshimet e zonifikimit t\u00eb Zonave t\u00eb Mbrojtura, n\u00eb shkurt 2022, Komisioni i Investimeve Strategjike miratori p\u00ebrmes vendimit num\u00ebr 8\/6, t\u00eb dat\u00ebs 2 dhjetor 2021, statusin e investitorit strategjik \u201cme procedur\u00eb t\u00eb asistuar\u201d, p\u00ebr kompanin\u00eb \u201cALB STAR\u201d sh.p.k.<\/p>\n<p>Komisioni i udh\u00ebhequr nga kryeministri Edi Rama, vler\u00ebsoi se projekti i plot\u00ebsonte t\u00eb gjitha kriteret ligjore p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar statusin special t\u00eb \u201cinvestitorit strategjik\u201d, q\u00eb p\u00ebrfshin nj\u00eb s\u00ebr\u00eb leht\u00ebsirash fiskale dhe mb\u00ebshtetje infrastrukturore. Megjith\u00ebse kompania \u201cALB STAR\u201d sh.p.k. aplikoi dhe e fitoi k\u00ebt\u00eb status special, nj\u00eb kompani n\u00eb hije po merret me menaxhimin e t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebtij investimi.<\/p>\n<p>Subjekti \u201cMANASTIRI RESORT\u201d u krijua edhe m\u00eb her\u00ebt se t\u00eb merrej vendimi final i qeveris\u00eb shqiptare. M\u00eb 16 n\u00ebntor 2021 u themelua kompania q\u00eb po merret me nd\u00ebrtimin dhe menaxhimin q\u00eb nis nga vilat, deri tek hoteli dhe plazhi.<\/p>\n<p>Bazuar n\u00eb ekstraktet e Qendr\u00ebs Komb\u00ebtare t\u00eb Biznesit, fillimisht aksionar\u00eb t\u00eb kompanis\u00eb ishin dy n\u00ebnkompani, \u201cFINMAN\u201d, q\u00eb mbante 50% t\u00eb aksioneve dhe q\u00eb kontrollohet nga Familja Ismailaj, zot\u00ebrues edhe t\u00eb \u201cALB STAR\u201d sh.p.k dhe subjekti \u201cANDI\u201d sh.p.k, q\u00eb mbante 50% t\u00eb aksioneve dhe q\u00eb kontrollohet nga Familja Gjiknuri \u2013 aksione t\u00eb cilat ajo ja shiti p\u00ebrfundimisht ortakut \u201cFINMAN\u201d, m\u00eb 1 n\u00ebntor 2022.<\/p>\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a class=\"glg-a-custom-wrap\" href=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Resorti-ne%CC%88-Gjirin-e-Manastirit-midis-Detit-Jon-dhe-Liqenit-te%CC%88-Butrintit.-Foto-Media-Amfora-1024x683.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16521\" src=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Resorti-ne%CC%88-Gjirin-e-Manastirit-midis-Detit-Jon-dhe-Liqenit-te%CC%88-Butrintit.-Foto-Media-Amfora-1024x683.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Resorti-ne\u0308-Gjirin-e-Manastirit-midis-Detit-Jon-dhe-Liqenit-te\u0308-Butrintit.-Foto-Media-Amfora-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Resorti-ne\u0308-Gjirin-e-Manastirit-midis-Detit-Jon-dhe-Liqenit-te\u0308-Butrintit.-Foto-Media-Amfora-300x200.jpg 300w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Resorti-ne\u0308-Gjirin-e-Manastirit-midis-Detit-Jon-dhe-Liqenit-te\u0308-Butrintit.-Foto-Media-Amfora-768x512.jpg 768w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Resorti-ne\u0308-Gjirin-e-Manastirit-midis-Detit-Jon-dhe-Liqenit-te\u0308-Butrintit.-Foto-Media-Amfora.jpg 1300w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/a><figcaption><em>Resorti n\u00eb Gjirin e Manastirit, midis Detit Jon dhe Liqenit t\u00eb Butrintit, n\u00eb janar 2024.\u00a0<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<p>Dokumentacioni q\u00eb shoq\u00ebron \u00e7do investim n\u00eb zonat me potencial arkeologjik kalon p\u00ebrmes disa filterave dhe kontrolleve, para dhe gjat\u00eb nisjes s\u00eb investimeve n\u00eb terren. Si n\u00eb \u00e7do rast t\u00eb ngjash\u00ebm, projekti kaloi p\u00ebrmes K\u00ebshillit Komb\u00ebtar t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore, i cili miratoi raportin e v\u00ebzhgimit arkeologjik, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebhet nga ekspert\u00eb dhe p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb institucioneve t\u00eb kultur\u00ebs.<\/p>\n<p>Amfora i k\u00ebrkoi Institutit Komb\u00ebtar t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore (IKTK) raportin e v\u00ebzhgimit arkeologjik t\u00eb p\u00ebrgatitur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb projekt, i cili \u00ebsht\u00eb paraprak dhe paraqet situat\u00ebn n\u00eb terren. IKTK nuk pranoi ta dor\u00ebzonte raportin n\u00eb shkelje t\u00eb Ligjit p\u00ebr t\u00eb Drejt\u00ebn e Informimit, duke e nd\u00ebrruar disa her\u00eb q\u00ebndrimin e saj p\u00ebrgjat\u00eb rreth 10 muajve.<\/p>\n<p>N\u00eb raportin q\u00eb Amfora gjeti m\u00eb pas, rezulton se ai jep nj\u00eb analiz\u00eb t\u00eb sip\u00ebrfaqes s\u00eb kantierit dhe t\u00eb potencialit arkeologjik jasht\u00eb tij, por pa p\u00ebrmendur zbulimin e struktur\u00ebs rrethore n\u00eb vitin 2010.<\/p>\n<p>Dokumenti rezulton t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrgatitur nga arkeologia Iris Pojani, nj\u00eb eksperte e licensuar p\u00ebr sh\u00ebrbime arkeologjike, nj\u00ebkoh\u00ebsisht drejtuese e Departamentit t\u00eb Arkeologjis\u00eb dhe t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore, n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse duhej edhe gati 1 vit q\u00eb qeveria shqiptare t\u00eb njoftonte se do t\u00eb ndryshonte kufirin e Zonave t\u00eb Mbrojtura, kompania e kishte porositur k\u00ebt\u00eb raport q\u00eb n\u00eb mars 2021, p\u00ebrpara se propozimi t\u00eb kalonte p\u00ebr vler\u00ebsim n\u00eb Komitetin e Investimeve Strategjike.<\/p>\n<p>\u201cSip\u00ebrfaqja e nd\u00ebrtimit p\u00ebrfshir\u00eb hap\u00ebsirat mbi tok\u00eb dhe n\u00ebntok\u00eb do t\u00eb jet\u00eb rreth 25.000 m\u00b2 nd\u00ebrtim, nd\u00ebrsa zonat ku do t\u00eb nd\u00ebrhyhet n\u00eb peizazh, duke p\u00ebrfshir\u00eb rrugicat, shtigjet dhe shkall\u00ebt arrijn\u00eb n\u00eb 12.000 m\u00b2\u201d, evidentoi raporti.<\/p>\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a class=\"glg-a-custom-wrap\" href=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Pamje-tre-dimensionale-3D-e-resortit.-Burimi-Projekti-i-kompanise%CC%88-ALB-STAR-sh.p.k.-1024x652.png\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16513\" src=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Pamje-tre-dimensionale-3D-e-resortit.-Burimi-Projekti-i-kompanise%CC%88-ALB-STAR-sh.p.k.-1024x652.png\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Pamje-tre-dimensionale-3D-e-resortit.-Burimi-Projekti-i-kompanise\u0308-ALB-STAR-sh.p.k.-1024x652.png 1024w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Pamje-tre-dimensionale-3D-e-resortit.-Burimi-Projekti-i-kompanise\u0308-ALB-STAR-sh.p.k.-300x191.png 300w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Pamje-tre-dimensionale-3D-e-resortit.-Burimi-Projekti-i-kompanise\u0308-ALB-STAR-sh.p.k.-768x489.png 768w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Pamje-tre-dimensionale-3D-e-resortit.-Burimi-Projekti-i-kompanise\u0308-ALB-STAR-sh.p.k..png 1300w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"652\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/a><figcaption><em>Pamje tre dimensionale (3D) e resortit. Burimi: Projekti i kompanis\u00eb \u201cALB STAR\u201d sh.p.k.<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<p>Pojani i referohet gjithashtu Raportit Vjetor t\u00eb vitit 2010 t\u00eb ish-Agjencis\u00eb s\u00eb Sh\u00ebrbimit Arkeologjik, duke p\u00ebrmendur vet\u00ebm gjetjet rast\u00ebsore q\u00eb dol\u00ebn p\u00ebrpara rikonstruksionit t\u00eb rrug\u00ebs n\u00eb at\u00eb koh\u00eb dhe duke shpjeguar se ato nuk preken nga projekti \u201cManastiri Resort\u201d.<\/p>\n<p>Por tek i nj\u00ebjti raport zyrtar q\u00eb Pojani citoi, rezulton t\u00eb jen\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat edhe p\u00ebr nj\u00eb zbulim tjet\u00ebr arkeologjik po n\u00eb at\u00eb zon\u00eb. Raporti i koh\u00ebs e evidentoi si nj\u00eb struktur\u00eb rrethore, e dyshuar si nj\u00eb kull\u00eb vrojtimi q\u00eb i p\u00ebrket Antikitetit t\u00eb Von\u00eb, nj\u00eb faz\u00eb e dyt\u00eb e mundshme e Murit t\u00eb Dem\u00ebs. Zbulim ky q\u00eb ishte n\u00eb gjurm\u00ebn e resortit dhe u rrafshua gjat\u00eb punimeve.<\/p>\n<p>David Dulaj \u00ebsht\u00eb nj\u00eb banor i zon\u00ebs q\u00eb rr\u00ebfeu p\u00ebr Amfor\u00ebn se ka punuar n\u00eb vitin 2010 si pun\u00ebtor p\u00ebr l\u00ebvizjen e dherave gjat\u00eb g\u00ebrmimit arkeologjik dhe tregoi se p\u00ebrpara viteve\u2019 90 pran\u00eb struktur\u00ebs kishin vendosur nj\u00eb lapidar.<\/p>\n<p>\u201cM\u00eb pas e hap\u00ebn prap\u00eb ku dhe doli struktura e vog\u00ebl, e bukur. Tani nuk duket, \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebruar\u201d, rr\u00ebfeu Dulaj p\u00ebr zbulimin e vitit 2010, pasi sakt\u00ebsoi disa her\u00eb se n\u00eb vendin e zbulimit kishin nd\u00ebrhyr\u00eb disa her\u00eb edhe p\u00ebrgjat\u00eb komunizmit.<\/p>\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a class=\"glg-a-custom-wrap\" href=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te%CC%88-vitit-2010.-Foto-nga-raporti-i-ish-Agjencise%CC%88-se%CC%88-She%CC%88rbimit-Arkeologjik-1024x683.png\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16507\" src=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te%CC%88-vitit-2010.-Foto-nga-raporti-i-ish-Agjencise%CC%88-se%CC%88-She%CC%88rbimit-Arkeologjik-1024x683.png\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te\u0308-vitit-2010.-Foto-nga-raporti-i-ish-Agjencise\u0308-se\u0308-She\u0308rbimit-Arkeologjik-1024x683.png 1024w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te\u0308-vitit-2010.-Foto-nga-raporti-i-ish-Agjencise\u0308-se\u0308-She\u0308rbimit-Arkeologjik-300x200.png 300w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te\u0308-vitit-2010.-Foto-nga-raporti-i-ish-Agjencise\u0308-se\u0308-She\u0308rbimit-Arkeologjik-768x512.png 768w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te\u0308-vitit-2010.-Foto-nga-raporti-i-ish-Agjencise\u0308-se\u0308-She\u0308rbimit-Arkeologjik.png 1300w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/a><figcaption><em>Gjurma e zbulimit arkeologjik t\u00eb vitit 2010. Foto nga raporti i ish-Agjencis\u00eb s\u00eb Sh\u00ebrbimit Arkeologjik<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<p>Megjithat\u00eb n\u00eb raportin e Pojanit, t\u00eb porositur nga kompania q\u00eb po nd\u00ebrton resortin, evidentohen t\u00eb dh\u00ebnat arkeologjike vet\u00ebm p\u00ebr zon\u00ebn jasht\u00eb projektit dhe nuk jepet asnj\u00eb element apo sugjerim p\u00ebr struktur\u00ebn rrethore q\u00eb u zbulua n\u00eb vitin 2010 dhe q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb brenda gjurm\u00ebs s\u00eb resortit.<\/p>\n<p>Raporti evidentoi se parashikohet t\u00eb nd\u00ebrtohet nj\u00eb parkim n\u00ebntok\u00ebsor me 22 vende parkimi dhe nj\u00eb tjet\u00ebr akoma m\u00eb i madh, me 38 vende parkimi. Megjithat\u00eb n\u00eb rekomandimet n\u00eb fund t\u00eb raportit nuk jepet asnj\u00eb orientim p\u00ebr kryerjen e sondazheve arkeologjike p\u00ebr k\u00ebto punime n\u00ebntok\u00ebsore.<\/p>\n<p>N\u00eb zonat me potencial t\u00eb lart\u00eb arkeologjik, n\u00eb hap\u00ebsirat ku realizohen punime n\u00ebntok\u00ebsore rekomandohet kryerja e sondazheve, q\u00eb jan\u00eb kontrolle parprake t\u00eb tok\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar n\u00ebse themelet apo punimet e g\u00ebrmimit prekin struktura arkeologjike.<\/p>\n<p>Raporti i Pojanit u miratua n\u00eb mbledhjen e K\u00ebshillit Komb\u00ebtar t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore Materiale (KKTKM), p\u00ebrmes vendimit num\u00ebr 271, dat\u00eb 8 qershor 2021. Por i gjith\u00eb procesi nga ana e kompanis\u00eb \u201cALB-STAR\u201d duket t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb nj\u00eb fars\u00eb, me q\u00ebllim plot\u00ebsimin e dokumentacionit paraprak p\u00ebr marrjen e statusit \u201cinvestitor strategjik\u201d.<\/p>\n<p>KKTKM-ja la si detyr\u00eb q\u00eb kompania t\u00eb lidhte paraprakisht akt-marr\u00ebveshjen 3 pal\u00ebshe me subjektet e licensuara n\u00eb fush\u00ebn e arkeologjis\u00eb, p\u00ebr t\u00eb ndjekur punimet \u00e7do dit\u00eb. K\u00ebshilli nuk e pa t\u00eb arsyeshme q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkonte kryerjen e sondazheve arkeologjike p\u00ebr projektin q\u00eb prek nj\u00eb zon\u00eb me rrisk t\u00eb lart\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr kompania i vijoi punimet pa asnj\u00eb monitorim, n\u00eb kund\u00ebrshtim me vendimin e KKTKM-s\u00eb.<\/p>\n<p>Amfora i v\u00ebzhgoi punimet e resortit q\u00eb prej ver\u00ebs s\u00eb vitit 2022 dhe ato vijuan fillimisht me heqjen e volumeve t\u00eb dherave, duke ulur lart\u00ebsin\u00eb e kodr\u00ebs dhe duke kryer punime masive g\u00ebrmimi.<\/p>\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a class=\"glg-a-custom-wrap\" href=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-le%CC%88vize%CC%88n-dherat-te%CC%88-pamonitoruara.-Fotot-me%CC%88-28.07.2022-nga-Media-Amfora-1024x819.png\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16515\" src=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-le%CC%88vize%CC%88n-dherat-te%CC%88-pamonitoruara.-Fotot-me%CC%88-28.07.2022-nga-Media-Amfora-1024x819.png\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-le\u0308vize\u0308n-dherat-te\u0308-pamonitoruara.-Fotot-me\u0308-28.07.2022-nga-Media-Amfora-1024x819.png 1024w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-le\u0308vize\u0308n-dherat-te\u0308-pamonitoruara.-Fotot-me\u0308-28.07.2022-nga-Media-Amfora-300x240.png 300w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-le\u0308vize\u0308n-dherat-te\u0308-pamonitoruara.-Fotot-me\u0308-28.07.2022-nga-Media-Amfora-768x614.png 768w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-le\u0308vize\u0308n-dherat-te\u0308-pamonitoruara.-Fotot-me\u0308-28.07.2022-nga-Media-Amfora.png 1300w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"819\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/a><figcaption><em>Punimet e resortit i l\u00ebviz\u00ebn dherat t\u00eb pamonitoruara.\u00a0<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<p>Sipas p\u00ebrgjigjes s\u00eb IKTK-s\u00eb n\u00eb ver\u00ebn e vitit 2023, subjekti ende nuk kishte lidhur nj\u00eb marr\u00ebveshje p\u00ebr monitorimin arkeologjik, duke vijuar punimet q\u00eb prekin n\u00ebntok\u00ebn pa asnj\u00eb kontroll, n\u00eb kund\u00ebrtshtim me vendimin e k\u00ebshillit shkencor.<\/p>\n<p>\u201cInstituti Komb\u00ebtar i Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore nuk ka administruar asnj\u00eb lloj lajm\u00ebrimi mbi fillimin e punimeve apo gjetjeve rast\u00ebsore n\u00eb lidhje me projektin n\u00eb fjal\u00eb\u201d, shpjegoi nd\u00ebr t\u00eb tjera IKTK.<\/p>\n<p>Por kompania \u201cALB STAR\u201d, q\u00eb shkeli \u00e7do detyrim ndaj autoriteteve t\u00eb kultur\u00ebs, m\u00eb her\u00ebt \u00ebsht\u00eb pajisur prej tyre me nj\u00eb licens\u00eb, duke e autorizuar p\u00ebr nd\u00ebrhyrje n\u00eb pasuri kulturore materiale. Larg respektimit t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb ekzistuese, n\u00eb dokumentet e projektit q\u00eb Amfora lexoi, parashikohet edhe nd\u00ebrtimi i nj\u00eb kish\u00ebze buz\u00eb bregdetit shk\u00ebmbor t\u00eb Manastirit.<\/p>\n<p>Kompanit\u00eb \u201cALB STAR\u201d, \u201cMANASTIRI RESORT\u201d dhe arkeologia Iris Pojani, nuk ju p\u00ebrgjigj\u00ebn k\u00ebrkesave p\u00ebr koment, d\u00ebrguar nga Amfora p\u00ebr t\u00eb njohur q\u00ebndrimin e tyre.<\/p>\n<p>Misioni i p\u00ebrhersh\u00ebm UNESCO\u2013ICOMOS u shpreh se, \u201cMisioni nuk u informua n\u00ebse kjo procedur\u00eb ndiqej n\u00eb rastin e Manastirit Resort apo jo\u201d, lidhur me ndjekjen e procedurave p\u00ebr mbrojtjen e arkeologjis\u00eb dhe k\u00ebrkuan kryerjen e plot\u00eb t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>\u201cMegjithat\u00eb, roli q\u00eb ka luajtur Ministria e Kultur\u00ebs n\u00eb rastin konkret t\u00eb Resortit t\u00eb Manastirit, mbetet shum\u00eb i paqart\u00eb p\u00ebr misionin\u201d, shtoi raporti i p\u00ebrgatitur n\u00eb tetor 2022.<\/p>\n<p>Shoqata Ornitologjike e Shqip\u00ebris\u00eb (AOS), n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrgjigje p\u00ebr Median Amfora evidentoi se k\u00ebto nd\u00ebrhyrje sjellin shum\u00eb ndikime negative n\u00eb habitate, p\u00ebrfshir\u00eb ndryshimet dhe cenimet e flor\u00ebs dhe faun\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cResort n\u00eb kufij\/prek t\u00eb PK [Parkut Komb\u00ebtar], n\u00eb zon\u00ebn e quajtuar Plazhi i Manastirit, me sip\u00ebrfaqe t\u00eb modifikuar, shpyll\u00ebzuar dhe nd\u00ebrtuar (nd\u00ebrtes\u00eb dhe infrastruktur\u00eb) rreth 5.2 ha\u201d, evidentoi AOS-i p\u00ebr projektin e Gjirit t\u00eb Manastirit.<\/p>\n<p>\u201cVlen gjithashtu t\u00eb theksohet se sip\u00ebrfaqja e hequr me vendim t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave n\u00eb janar 2022 \u00ebsht\u00eb duksh\u00ebm m\u00eb e madhe se ajo e rekomanduar nga PUN dhe p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr \u00ebsht\u00eb pasuar nga nj\u00eb leje nd\u00ebrtimi e dat\u00ebs 11 shkurt 2022, dh\u00ebn\u00eb nga K\u00ebshilli Komb\u00ebtar i Territorit p\u00ebr Resortin e Manastirit. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb projekt i madh urbanizimi, megjith\u00ebse i zhvilluar si nj\u00eb resort turistik\u201d, gjeti raporti i UNESCO-s dhe ICOMO-s.<\/p>\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a class=\"glg-a-custom-wrap\" href=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-transformuan-peizazhin.-Foto-Media-Amfora-1024x683.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16519\" src=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-transformuan-peizazhin.-Foto-Media-Amfora-1024x683.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-transformuan-peizazhin.-Foto-Media-Amfora-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-transformuan-peizazhin.-Foto-Media-Amfora-300x200.jpg 300w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-transformuan-peizazhin.-Foto-Media-Amfora-768x512.jpg 768w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-transformuan-peizazhin.-Foto-Media-Amfora.jpg 1300w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/a><figcaption><em>Punimet e resortit e transformuan peizazhin e Gjirit t\u00eb Manastirit.\u00a0<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 d\u00ebmeve dhe transformimeve t\u00eb parikuperueshme p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb, sipas ekspert\u00ebve k\u00ebto projekte po rrezikojn\u00eb edhe perspektiv\u00ebn e k\u00ebtyre pasurive natyrore-kulturore p\u00ebr p\u00ebrfshirjen n\u00eb zonat e mbrojtura t\u00eb Bashkimit Evropian.<\/p>\n<p>\u201cE r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb theksojm\u00eb se me k\u00ebto veprime \u2018minohet\u2019 mund\u00ebsia q\u00eb zona e Butrintit t\u00eb shpallet n\u00eb t\u00eb ardhmen si Zon\u00eb me R\u00ebnd\u00ebsi p\u00ebr Komunitetin Evropian dhe Zon\u00eb Natura 2000, nj\u00eb detyrim ky p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb p\u00ebrpara se t\u00eb b\u00ebhet pjes\u00eb e Komunitetit Evropian\u201d, analizoi Shoqata Ornitologjike e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Ndryshimi disa her\u00eb i alibis\u00eb\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Instituti Komb\u00ebtar i Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore (IKTK) p\u00ebrgjat\u00eb 10 muajve mbajti q\u00ebndrime t\u00eb ndryshme, nga pretendimet p\u00ebr posedimin ose jo t\u00eb dokumenteve t\u00eb projektit, deri tek nd\u00ebrrimi i versionit p\u00ebr zbulimin arkeologjik t\u00eb vitit 2010.<\/p>\n<p>Amfora i k\u00ebrkoi IKTK-s\u00eb procesverbalet p\u00ebr mbledhjet shkencore t\u00eb vitit 2010, ku u zbulua struktura rrethore dhe p\u00ebr mbledhjen e vitit 2021, ku u miratua projekti \u201cManastiri Resort\u201d. Fillimisht IKTK-ja refuzoi t\u00eb jepte k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna, duke shpjeguar s\u00eb diskutimet p\u00ebrmbanin t\u00eb dh\u00ebna personale, pretendime q\u00eb u rr\u00ebzuan m\u00eb pas nga Komisionerit p\u00ebr t\u00eb Drejt\u00ebn e Informimit.<\/p>\n<p>N\u00eb kund\u00ebrshtim me vendimin e tij, num\u00ebr 51, marr\u00eb m\u00eb 8 n\u00ebntor 2023, IKTK-ja refuzoi t\u00eb jepte dokumentet publike. Pas k\u00ebrkesave t\u00eb vazhdueshme t\u00eb Amfor\u00ebs, ajo ndryshoi q\u00ebndrim dhe nga pohimi se dokumentet i dispononte, por nuk i jepte p\u00ebr shkak t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave personale, tregoi se nuk i posedonte ato p\u00ebr shkak se nuk ekzistonin.<\/p>\n<p>\u201cNga k\u00ebrkimet pran\u00eb Arkivit Teknik dhe Sekretaris\u00eb Teknike t\u00eb Institutit Komb\u00ebtar t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb rezulton se nuk ka procesverbale p\u00ebr vendimet e sip\u00ebrcituara\u201d, u p\u00ebrgjigj IKTK-ja.<\/p>\n<p>Ironikisht t\u00eb dyja mbledhjet, e vitit 2010 dhe 2021 p\u00ebr t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn zon\u00eb, jan\u00eb mbajtur n\u00eb kund\u00ebrshtim me udh\u00ebzimet ligjore. Referuar vet\u00ebm dy Vendimeve t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave, me num\u00ebr 364, dat\u00eb 29 maj 2019 dhe me num\u00ebr 208, dat\u00eb 10 prill 2019, nd\u00ebr t\u00eb tjera caktohet se, \u201cVendimi reflektohet n\u00eb procesverbalin e mbledhjes\u201d, duke k\u00ebrkuar q\u00eb jo vet\u00ebm diskutimet gjat\u00eb mbledhjes, por edhe vendimi t\u00eb reflektohet n\u00eb procesverbal.<\/p>\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a class=\"glg-a-custom-wrap\" href=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Zona-dhe-gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te%CC%88-vitit-2010-dhe-punimet-pe%CC%88rgjate%CC%88-vitit-2024.-Pe%CC%88rpunoi-Media-Amfora-1024x819.png\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16523\" src=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Zona-dhe-gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te%CC%88-vitit-2010-dhe-punimet-pe%CC%88rgjate%CC%88-vitit-2024.-Pe%CC%88rpunoi-Media-Amfora-1024x819.png\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Zona-dhe-gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te\u0308-vitit-2010-dhe-punimet-pe\u0308rgjate\u0308-vitit-2024.-Pe\u0308rpunoi-Media-Amfora-1024x819.png 1024w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Zona-dhe-gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te\u0308-vitit-2010-dhe-punimet-pe\u0308rgjate\u0308-vitit-2024.-Pe\u0308rpunoi-Media-Amfora-300x240.png 300w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Zona-dhe-gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te\u0308-vitit-2010-dhe-punimet-pe\u0308rgjate\u0308-vitit-2024.-Pe\u0308rpunoi-Media-Amfora-768x614.png 768w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Zona-dhe-gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te\u0308-vitit-2010-dhe-punimet-pe\u0308rgjate\u0308-vitit-2024.-Pe\u0308rpunoi-Media-Amfora.png 1300w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"819\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/a><figcaption><em>Zona dhe gjurma e zbulimit arkeologjik t\u00eb vitit 2010 dhe punimet p\u00ebrgjat\u00eb vitit 2024.\u00a0<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<p>Kursi ndryshoi 360 grad\u00eb edhe p\u00ebr dokumentin tjet\u00ebr, raportin e v\u00ebzhgimit arkeologjik, t\u00eb p\u00ebrgatitur p\u00ebr kompanin\u00eb private nga arkeologia Iris Pojani.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse duhej ta arkivonte edhe n\u00eb kopje fizike, IKTK-s\u00eb \u201cja grabit\u00ebn\u201d dokumentin n\u00eb form\u00ebn e vetme q\u00eb e kishte, elektronike, pasi pretendoi fillimisht se nuk e jepte p\u00ebr shkak t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb autorit.<\/p>\n<p>Gati 10 muaj pasi nuk e dha raportin dhe orientoi q\u00eb t\u00eb merrej tek subjekti privat q\u00eb e ka p\u00ebrgatitur, IKTK-ja u p\u00ebrgjigj se:<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb sistemin e-leje ku ngarkohen aplikimet, t\u00eb cilat shqyrtohen n\u00eb K\u00ebshillin Komb\u00ebtar t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore Materiale (KKTKM), rezulton se pas sulmit kibernetik, mes Korriku 2022, nuk ka asnj\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb mbi aplikimet e ngarkuara m\u00eb her\u00ebt, konkretisht ku p\u00ebrfshihet edhe \u2018Raport V\u00ebzhgimi Arkeologjik\u2019, miratuar me Vendim Nr. 271, dat\u00eb 08.06.2021 t\u00eb KKTKM-s\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>E nj\u00ebjta gj\u00eb ndodhi edhe me zbulimin arkeologjik t\u00eb vitit 2010, ku pas shum\u00eb korrespondencave Amfora u njoh me nj\u00eb q\u00ebndrim t\u00eb ri p\u00ebr vet\u00eb tipologjin\u00eb e struktur\u00ebs.<\/p>\n<p>Raporti Vjetor i vitit 2010 i ish-Agjencis\u00eb s\u00eb Sh\u00ebrbimit Arkeologjik (ASHA) mban n\u00eb kopertin\u00ebn e tij t\u00eb pasme foton e nj\u00eb struktur\u00eb rrethore, q\u00eb sot \u00ebsht\u00eb shkat\u00ebrruar nga punimet e resortit.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb punimeve q\u00eb nis\u00ebn p\u00ebr sistemimin e rrug\u00ebs q\u00eb lidh \u00c7uk\u00ebn me Butrintin n\u00eb vitin 2010, punimet u ndaluan sapo n\u00eb kryq\u00ebzimin p\u00ebr tek Manastiri i Sh\u00ebn Gjergjit u has\u00ebn struktura arkeologjike. Gjetjet dhe evidencat ishin t\u00eb shumta dhe vet\u00eb ASHA u investua n\u00eb dokumentimin e nj\u00eb strukture rrethore dhe t\u00eb mureve antike aty pran\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cObjekti paraqet nj\u00eb form\u00eb rrethore, pothuajse t\u00eb rregullt. P\u00ebrb\u00ebhet nga dy radh\u00eb muresh, i jashtmi, dhe i brendshmi. Muri i jasht\u00ebm \u00ebsht\u00eb m\u00eb i gjer\u00eb se sa i brendshmi, gjer\u00ebsia e tij \u00ebsht\u00eb 0.90 m dhe lart\u00ebsia maksimale deri n\u00eb nivelin q\u00eb \u00ebsht\u00eb g\u00ebrmuar shkon rreth 0.50 m\u201d, shkruan Raporti Arkeologjik i Shp\u00ebtimit, q\u00eb u p\u00ebrgatit nga ASHA n\u00eb vitin 2010.<\/p>\n<p>Aty pran\u00eb jan\u00eb identifikuar prej vitit 1963 mure antike t\u00eb nj\u00eb niveli nd\u00ebrtimor shum\u00eb cil\u00ebsor, me q\u00ebllim mbrojtjen dhe ndarjen e territorin t\u00eb Butrintit n\u00eb jug, nga territori i qytetit helenistik Pheonike n\u00eb veri.<\/p>\n<p>Ato datohen s\u00eb paku prej vitit 232 Para Er\u00ebs Son\u00eb dhe jan\u00eb evidentuar disa faza t\u00eb konsolidimit t\u00eb tyre. Strukturat e reja q\u00eb dol\u00ebn nga punimet rrugore ngrit\u00ebn pik\u00ebpyetje edhe p\u00ebr fazat e m\u00ebvonshe t\u00eb meremetimit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb artikull shkencor i vitit 2012 i arkeologut britanik, Richard Hodges dhe koleges shqiptare, Nevila Molla, q\u00eb Amfora e konsultoi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pavarur, analizoi zbulimin e nj\u00eb segmenti muri pran\u00eb projektit q\u00eb po zbatohet dhe q\u00eb nuk preket prej tij, duke ngritur dyshime se muri p\u00ebrb\u00ebn kufirin verior t\u00eb murit t\u00eb Dem\u00ebs, q\u00eb shtrihej deri n\u00eb Liqenin e Butrintit dhe se rinovimi i murit helenistik mund t\u00eb ishte b\u00ebr\u00eb n\u00eb shekullin XI t\u00eb Er\u00ebs Son\u00eb.<\/p>\n<p>Ngjash\u00ebm me pamjet e k\u00ebtij muri, ishte edhe teknika e nd\u00ebrtimit t\u00eb struktur\u00ebs rrethore q\u00eb u zbulua brenda gjurm\u00ebs s\u00eb projektit t\u00eb sot\u00ebm, \u201cManastiri Resort\u201d.<\/p>\n<p>\u201cDukesh pak, pastaj e zbuluan. \u00cbsht\u00eb me inventar po ta k\u00ebrkosh\u201d, kujtoi David Dulaj.<\/p>\n<p>\u201cAta erdh\u00ebn deri tek lapidari, ai kishte qen\u00eb mbi k\u00ebt\u00eb. Pas \u201984-\u00ebs e b\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb lapidarin e madh\u201d, kujtoi burri, duke sakt\u00ebsuar distanc\u00ebn e af\u00ebrt midis lapidarit dhe zbulimit. Ai p\u00ebrve\u00e7se punoi si pun\u00ebtor gjat\u00eb g\u00ebrmimit arkeologjik n\u00eb vitin 2010, \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht banor i zon\u00ebs.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse nuk u thellua gjurma e g\u00ebrmimit, struktura n\u00eb form\u00eb rrethore u konsiderua fillimisht si nj\u00eb kull\u00eb e nd\u00ebrtuar me q\u00ebllim mbrojtjen, ndoshta n\u00eb Antikitetin e Von\u00eb dhe q\u00eb m\u00eb pas ka p\u00ebsuar d\u00ebmtime dhe transformime nga strukturat ushtarake q\u00eb u nd\u00ebrtuan p\u00ebrgjat\u00eb komunizmit.<\/p>\n<p>\u201cNj\u00ebra \u00ebsht\u00eb faza q\u00eb lidhet me nd\u00ebrtimin e kull\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn mendojm\u00eb se i p\u00ebrket periudh\u00ebs s\u00eb Antikitetit t\u00eb Von\u00eb, kjo duke u nisur nga materiali i pak\u00ebt arkeologjik dhe teknika e nd\u00ebrtimit\u201d, gjeti raporti i vitit 2010.<\/p>\n<p>\u201cFaza tjet\u00ebr i p\u00ebrket periudh\u00ebs moderne, me siguri mund t\u00eb themi pas vitit 1945. Mendojm\u00eb se lidhet me koh\u00ebn e nd\u00ebrtimit te bunker\u00ebve per mbrojtjen e kufirit, n\u00eb funksion t\u00eb t\u00eb cilit duhet t\u00eb jet\u00eb nd\u00ebrtuar edhe objekti q\u00eb ngrihet direkt sip\u00ebr kull\u00ebs\u201d, p\u00ebrfundoi raporti, duke shtuar sugjerime p\u00ebr mbrojtjen e zbulimit dhe kthimin e tij n\u00eb t\u00eb vizituesh\u00ebm.<\/p>\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a class=\"glg-a-custom-wrap\" href=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te%CC%88-vitit-2010.-Pe%CC%88rpunoi-Media-Amfora-1024x683.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16509\" src=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te%CC%88-vitit-2010.-Pe%CC%88rpunoi-Media-Amfora-1024x683.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te\u0308-vitit-2010.-Pe\u0308rpunoi-Media-Amfora-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te\u0308-vitit-2010.-Pe\u0308rpunoi-Media-Amfora-300x200.jpg 300w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te\u0308-vitit-2010.-Pe\u0308rpunoi-Media-Amfora-768x512.jpg 768w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Gjurma-e-zbulimit-arkeologjik-te\u0308-vitit-2010.-Pe\u0308rpunoi-Media-Amfora.jpg 1300w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/a><figcaption><em>Punimet n\u00eb gjurm\u00ebn e zbulimit arkeologjik t\u00eb vitit 2010.\u00a0<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<p>Megjith\u00ebse g\u00ebrmimi u realizua nga nj\u00eb grup pune, raporti i vitit 2010 u p\u00ebrgatit nga Mariglen Meshini, arkeolog q\u00eb vijon t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e Drejtoris\u00eb s\u00eb Sh\u00ebrbimit Akeologjik, sot pran\u00eb Institutit Komb\u00ebtar t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Kulturore.<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrgjigjen e sjell\u00eb p\u00ebr Amfor\u00ebn, pyetur pas projektit \u201cManastiri Resort\u201d, Meshini ofroi nj\u00eb version t\u00eb ri t\u00eb gjetjeve, duke ekspozuar vet\u00ebm faz\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorimit q\u00eb evidentoi raporti i vitit 2010 dhe q\u00eb lidhet me q\u00ebllimet ushtarake p\u00ebrgjat\u00eb komunizmit.<\/p>\n<p>\u201cAjo q\u00eb u evidentua qart\u00eb nga g\u00ebrmimi ishte prania e element\u00ebve t\u00eb betonit dhe hekurit brenda rrezes s\u00eb rrethit dhe n\u00eb t\u00eb njejt\u00ebn kuot\u00eb me themelet e struktur\u00ebs, e cila u gjykua si faz\u00eb nd\u00ebrtimi e pas viteve 1945\u201d, shpjegoi Meshini.<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, pra duke qen\u00eb se objekti i zbuluar nuk ishte nj\u00eb rr\u00ebnoj\u00eb arkeologjike, por nj\u00eb nd\u00ebrtim n\u00eb funksion t\u00eb kontrollit ushtarak t\u00eb p\u00ebrdoruesve t\u00eb rrug\u00ebs p\u00ebr n\u00eb Butrint, p\u00ebr objektin e zbuluar nuk u vijua me masat konservuese si\u00e7 parashikonte Vendimi i KKA dhe nuk u vijua me hapat e m\u00ebtejsh\u00ebm p\u00ebr shpalljen e tij monument kulture nga Ministria e Kultur\u00ebs\u201d, vijoi ai argumentimin.<\/p>\n<p>\u201cSqaroj gjithashtu se, gjat\u00eb prezantimit t\u00eb projektit n\u00eb fjal\u00eb, nga ana e DSHA \u00ebsht\u00eb relatuar jo vet\u00ebm n\u00eb lidhje me objektet me status pasuri kulturore, por edhe p\u00ebr t\u00eb gjitha proceset arkeologjike t\u00eb realizuara nga ish-Agjencia e Sh\u00ebrbimit Arkeologjik p\u00ebrgjat\u00eb periudh\u00ebs 2010- 2011 n\u00eb k\u00ebt\u00eb segment rrugor\u201d, shpjegoi Meshini.<\/p>\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><a class=\"glg-a-custom-wrap\" href=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-ne%CC%88-janar-2024.-Foto-Media-Amfora-1024x683.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-16517\" src=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-ne%CC%88-janar-2024.-Foto-Media-Amfora-1024x683.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-ne\u0308-janar-2024.-Foto-Media-Amfora-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-ne\u0308-janar-2024.-Foto-Media-Amfora-300x200.jpg 300w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-ne\u0308-janar-2024.-Foto-Media-Amfora-768x512.jpg 768w, https:\/\/amfora.al\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Punimet-e-resortit-ne\u0308-janar-2024.-Foto-Media-Amfora.jpg 1300w\" alt=\"\" width=\"1024\" height=\"683\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/a><figcaption><em>Punimet e resortit n\u00eb janar 2024.\u00a0<\/em><\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n<p>N\u00eb munges\u00eb t\u00eb mbajtjes s\u00eb pocesverbalit t\u00eb mbledhjes, ndryshe nga sa parashikon ligji, Amfora nuk e verifikoi dot n\u00ebse jan\u00eb dh\u00ebn\u00eb rekomandimet p\u00ebr kompanin\u00eb ALB STAR dhe p\u00ebr arkeologen Iris Pojani.<\/p>\n<p>N\u00eb raportin e vitit 2010 Meshini dhe grupi k\u00ebrkimor gjithashtu e evidentoi faz\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb nd\u00ebrhyrjeve me karakter ushtarak, por duke shpjeguar se pjesa e par\u00eb e nd\u00ebrtimit mund t\u00eb ishte nj\u00eb struktur\u00eb arkeologjike e Antikitetit t\u00eb Von\u00eb, q\u00eb ka sh\u00ebrbyer n\u00eb faz\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb Murit t\u00eb Dem\u00ebs.<\/p>\n<p>Banor\u00ebt e zon\u00ebs q\u00eb Amfora pyeti evidentuan aktivitetin ushtarak n\u00eb zon\u00eb, por q\u00eb nuk e p\u00ebrjashton rip\u00ebrdorimin e strukturave ekzistuese antike.<\/p>\n<p>Studiuesi nga Saranda dhe pjes\u00ebmarr\u00ebsi n\u00eb shum\u00eb ekspedita arkeologjike, Halil Shabani, kujtoi se n\u00eb at\u00eb pik\u00eb ka pasur aktivitet t\u00eb p\u00ebrqendruar ushtarak p\u00ebrgjat\u00eb komunizmit, duke menduar se zbulimi mund t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb struktur\u00eb q\u00eb lidhej me aktivitetin ushtarak dhe se ende nuk \u00ebsht\u00eb eksploruar plot\u00ebsisht potenciali arkeologjik i zon\u00ebs.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/amfora.al\/resorti-tek-gjiri-i-manastirit-shkaterroi-potencialin-arkeologjik-te-parkut-te-butrintit\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Amfora.al<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb nj\u00eb ngushtic\u00eb toke q\u00eb ndan Liqenin e Butrintit me Detin Jon, shtrihet nj\u00eb gji detar q\u00eb ruan gjurm\u00eb t\u00eb jasht\u00ebzakonshme t\u00eb lul\u00ebzimit t\u00eb jet\u00ebs p\u00ebrgjat\u00eb antikitetit dhe mesjet\u00ebs. \u201cGjiri i Manastirit\u201d e mori emrin nga Manastiri i Sh\u00ebn Gjergjit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar aty q\u00eb prej shekullit XVII dhe q\u00ebndron n\u00eb krye t\u00eb Gadishullit t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":89080,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[42,37],"tags":[],"class_list":["post-89079","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-kulture","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89079","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=89079"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/89079\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/89080"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=89079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=89079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=89079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}