{"id":91372,"date":"2024-10-14T08:48:40","date_gmt":"2024-10-14T08:48:40","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=91372"},"modified":"2024-10-14T08:48:40","modified_gmt":"2024-10-14T08:48:40","slug":"inteligjenca-artificiale-fati-apo-fundi-i-njerezimit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/10\/14\/inteligjenca-artificiale-fati-apo-fundi-i-njerezimit\/","title":{"rendered":"\u201cInteligjenca Artificiale, fati apo fundi i njer\u00ebzimit&#8221;\u00a0"},"content":{"rendered":"<p><strong><u>Gjeneral \u00ae Piro Ahmetaj<\/u><\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vijim gjeni p\u00ebrmbledhje strategjike mbi oportunitetet dhe rreziqet m\u00eb kritike p\u00ebr individin, shkenc\u00ebn, shoq\u00ebrin\u00eb njer\u00ebzore, kultur\u00ebn dhe rendin bot\u00ebror, pra rreth: \u201c<strong><em>Inteligjenc\u00ebs Artificiale<\/em>\u201d<\/strong>, duke j&#8217;u referuar filozofit m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb historis\u00eb moderne t\u00eb njer\u00ebzimit, Prof. <strong>Yuval <\/strong>Noah<strong> Harari<\/strong>:<\/p>\n<p><strong><em><u>S<\/u><\/em><\/strong><strong><em><u>\u00eb<\/u><\/em><\/strong><strong><em><u> pari,<\/u><\/em><\/strong> Inteligjenca Artificiale (<strong><em>A<\/em><\/strong><em>rtificial <strong>I<\/strong>nteligence, shkurt<\/em> <strong>AI)<\/strong>, po arrin n\u00eb kufijt\u00eb e shoq\u00ebrizimit, duke influencuar ndjenjat\/lidhjet emocionale, sociale, madje edhe vet\u00eb kuptimin e ekzistenc\u00ebs ton\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr, \u201c<strong><em>nj<\/em><\/strong><strong><em>\u00eb<\/em><\/strong><em> <strong>set pyetjesh t\u00eb forta<\/strong><\/em><strong>\u201d<\/strong> ngrihen mbi <strong>AI<\/strong>, t\u00eb cilat po dominojn\u00eb diskutimet akademike, shkencore, politike, zyrtare dhe shoq\u00ebrin\u00eb njer\u00ebzore<strong>:<\/strong> \u00e7far\u00eb oportunitetesh dhe k\u00ebrc\u00ebnimesh paraqet AI p\u00ebr ardhm\u00ebrin\u00eb e njer\u00ebzimit <strong>?;<\/strong> Referuar edhe Bibl\u00ebs: \u201c<em>A do p<\/em><em>\u00eb<\/em><em>rb<\/em><em>\u00eb<\/em><em>nte AI nj<\/em><em>\u00eb<\/em><em> betej<\/em><em>\u00eb<\/em><em> kund<\/em><em>\u00eb<\/em><em>r natyr<\/em><em>\u00eb<\/em><em>s, bashk<\/em><em>\u00eb<\/em><em> me t<\/em><em>\u00eb,<\/em><em> fundin e historis\u00eb s\u00eb njer\u00ebzimit<\/em>\u201d<strong>?<\/strong> A \u00ebsht\u00eb e mundur (<strong>?<\/strong>), A do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje shoq\u00ebria njer\u00ebzore t\u00eb prodhoj\u00eb mekanizmat e duhura p\u00ebr t\u00eb adresuar p\u00ebrfitimet si dhe p\u00ebr tu mbrojtur sa nuk \u00ebsht\u00eb von nga AI<strong>?<\/strong><\/p>\n<p>Dekad\u00ebn e fundit, Institucionet e siguris\u00eb n\u00eb rrafshin komb\u00ebtar dhe Global, mbeten t\u00eb fokusuara mbi pasojat e riciklimit t\u00eb luft\u00ebs neonaziste t\u00eb Rusis\u00eb \u2013 Putiniste p\u00ebr pushtimin e Ukrain\u00ebs<strong>;<\/strong> p\u00ebrballjen me terrorist\u00ebt e pa Fe n\u00eb Lindjen e Mesme<strong>;<\/strong> sfidat e paqes n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor<strong>;<\/strong> programet e arm\u00ebve t\u00eb shkat\u00ebrrimit n\u00eb mas\u00eb n\u00eb Koren\u00eb e Veriut, Iran<strong>,<\/strong> kriz\u00ebn ekologjike, me t\u00eb cilat po p\u00ebrballet njer\u00ebzimi. P\u00ebr mir\u00eb apo p\u00ebr keq, edhe AI po demostron pesh\u00eb gjithnj\u00eb e me p\u00ebrcaktuese n\u00eb t\u00eb gjitha sa p\u00ebrmend\u00ebm, si dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar ose p\u00ebrkeq\u00ebsuar edhe sistemin ekologjik 4 miliard\u00eb vje\u00e7ar t\u00eb planetit Tok\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt, frik\u00ebsimi i njer\u00ebzimit nga AI ka nisur bashk\u00eb me epok\u00ebn e kompjuterit nga mesi\u00a0i shekullit t\u00eb 20-t\u00eb, me \u00e7faqjen e filmave fantastiko-shkencor, Terminator ose Matrix.\u00a0 Por nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb skenar\u00ebt fantastiko-shkencor jan\u00eb b\u00ebr\u00eb pika referimi kulturore, ata nuk jan\u00eb marr\u00eb seriozisht n\u00eb debatet shkencore, politike, etj.<\/p>\n<p>Inteligjenc\u00ebs Artificiale (<strong>AI<\/strong>) po p\u00ebrparon friksh\u00ebm, deri n\u00eb kufijt\u00eb p\u00ebr tu b\u00ebr\u00eb e ndjeshme, pra zot\u00ebrimin e ndjenjave dhe nd\u00ebrgjegjes, ose t\u00eb b\u00ebhet e aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb influencuar kultur\u00ebn dhe bot\u00ebn fizike. Dhe ndoshta m\u00eb shpejt se\u00e7 mendohet,\u00a0Robot\u00ebt do t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb l\u00ebvizin dhe t\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi, qytete, male, pyje, ekonomi, shkenc\u00eb, mjek\u00ebsi, hap\u00ebsire, ushtri, polici, etj, edhe m\u00eb me efikasitet sa dhe vet\u00eb Ne\/njer\u00ebzit. Gjith\u00ebsesi, edhe p\u00ebr Chat GPT apo t\u00eb tjera teknologji t\u00eb reja t\u00eb AI, ende nuk kan\u00eb prova q\u00eb ato t\u00eb zot\u00ebrojn\u00eb vet\u00ebdije, emocione, etj si p.sh, data q\u00eb automjetet vet\u00ebdrejtuese, vazhdon t\u00eb shtyhet.<\/p>\n<p>\u201c<em>Lajmi i keq<\/em>\u201d \u00ebsht\u00eb se p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar mbijetes\u00ebn e qytet\u00ebrimit ton\u00eb, AI nuk ka nevoj\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrgjegje. Ndryshe nga sa mund t\u00eb mendohet, AI \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb dhe p\u00ebrmir\u00ebsohet vet\u00eb, deri n\u00eb mas\u00ebn sa vet\u00eb zhvilluesit e k\u00ebtyre mjeteve suprizohen me aft\u00ebsit\u00eb e plota t\u00eb AI <strong>!?<\/strong> Prandaj, Harari parashikon q\u00eb me k\u00ebto aft\u00ebsi AI, rrezikon t\u00eb &#8220;<em>gllab\u00ebroj\u00eb deri edhe kultur\u00ebn njer\u00ebzore<\/em>&#8220;.<\/p>\n<p>Tashm\u00eb jemi t\u00eb familjarizuar p\u00ebr disa nga aft\u00ebsit\u00eb m\u00eb themelore q\u00eb zot\u00ebron AI, si ato t\u00eb shkrimit t\u00eb tekstit, vizatimit t\u00eb imazheve, kompozimit t\u00eb muzik\u00ebs, fjalimeve politike, hapjes s\u00eb kodeve, etj. Por, ka shum\u00eb aft\u00ebsi shtes\u00eb q\u00eb po shfaqen si falsifikim i thell\u00eb i z\u00ebrave dhe imazheve (<em>Deep Fake<\/em>)<strong>,<\/strong> kontratat ligjore<strong>,<\/strong> deri aft\u00ebsit\u00eb p\u00ebr t\u00eb \u201c<em>rekomanduar<\/em>\u201d marr\u00ebdh\u00ebnie intime mes q\u00ebnieve njer\u00ebzore.<\/p>\n<p><strong><em><u>S\u00eb dyti,<\/u><\/em><\/strong> aspekti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i revolucionit t\u00eb AI, \u00ebsht\u00eb zot\u00ebrimi i gjuh\u00ebs n\u00eb nj\u00eb nivel q\u00eb tejkalon edhe aft\u00ebsin\u00eb njer\u00ebzore <strong>!<\/strong> Por me zot\u00ebrimin e gjuh\u00ebs njer\u00ebzore, AI \u201c<em>k\u00ebrc\u00ebnon t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb n\u00eb \u00e7el\u00ebsat<\/em>\u201d q\u00eb \u00e7\u2019bllokojn\u00eb dyert e institucioneve, bankave, emailet, FB, etj. Nd\u00ebrsa k\u00ebshtu, AI \u00ebsht\u00eb shum\u00eb af\u00ebr p\u00ebr t\u00eb hakuar p\u00ebrdorim e gjuh\u00ebs dhe p\u00ebr t\u00eb krijuar mitologji, ligje, art, shkenc\u00eb, politik, deri p\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebjetuar miq\u00ebsisht me \u201c<em>njeriun tok\u00ebsor<\/em>\u201d!\u00a0 N\u00ebp\u00ebrmjet zot\u00ebrimit t\u00eb gjuh\u00ebs AI gjithashtu mund t\u00eb krijoj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie intime (<em>nd\u00ebrvart\u00ebsie<\/em>) me njer\u00ebzit dhe p\u00ebr t\u00eb ndikuar n\u00eb opinionet dhe pik\u00ebpamjet tona mbi bot\u00ebn. Q\u00eb AI t\u00eb ket\u00eb nd\u00ebrgjegje, nuk ka nevoj\u00eb p\u00ebr ndjenjat e veta, pasi (keq) p\u00ebrdor vart\u00ebsin\u00eb njer\u00ebzore ndaj AI.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, <strong>AI<\/strong> ka ngritur nj\u00eb <strong>pyetje t\u00eb madhe:<\/strong> <strong>\u201c<\/strong><em>\u00e7far\u00eb do t\u00eb thoshte p\u00ebr q\u00ebniet njer\u00ebzore t\u00eb jetonin n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb ku ndoshta shumica e tregimeve, melodive, imazheve, ligjeve, politikave dhe mjeteve jan\u00eb form\u00ebzuar nga Alien\u00ebt, pra jo-njer\u00ebzore, t\u00eb cil\u00ebt dit\u00ebn t\u00eb shfryt\u00ebzonin me efikasitet, dob\u00ebsit\u00eb dhe ka arrit\u00ebn t\u00eb krijojn\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie, madje intime me q\u00ebniet njer\u00ebzore<\/em>\u201d <strong>?<\/strong>!<\/p>\n<p>Sot, asnj\u00eb njeri nuk mund t\u00eb shpresoj\u00eb t\u00eb mund\u00eb nj\u00eb kompjuter n\u00eb loj\u00ebn e shahut <strong>!<\/strong> E nj\u00ebjta gj\u00eb po ndodh\u00eb n\u00eb art, n\u00eb politik\u00eb, ekonomi, arsimim, sport, muzik, sh\u00ebndet\u00ebsi, etj. \u00c7far\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb me sistemin arsimor kur f\u00ebmij\u00ebt t\u00eb shkruajn\u00eb eset\u00eb e tyre me Chat GPT (<strong>?<\/strong>), etj. S\u00eb shpejti mund ta gjejm\u00eb veten duke zhvilluar diskutime n\u00eb internet p\u00ebr abortin<strong>,<\/strong> ndryshimin e klim\u00ebs<strong>,<\/strong> apo p\u00ebrballjen me entitete q\u00eb ne mendojm\u00eb se jan\u00eb q\u00ebnie njer\u00ebzore, por n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb Robot\u00eb t\u00eb AI. A nuk do ishte krejt\u00ebsisht e kot\u00eb, q\u00eb ne t\u00eb humbim koh\u00ebn ton\u00eb duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb bindim nj\u00eb Robot t\u00eb AI t\u00eb ndryshoj\u00eb pik\u00ebpamjet e tij, pasi sa m\u00eb gjat\u00eb t\u00eb kalojm\u00eb duke folur me Robotin, aq m\u00eb mir\u00eb ai na njeh si dhe m\u00eb lehtesisht i p\u00ebrpunon mesazhet p\u00ebr t\u00eb na ndryshuar pik\u00ebpamjet tona politike dhe n\u00eb \u00e7do fush\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>N\u00eb qershor 2022 ndodhi nj\u00eb incident i famsh\u00ebm kur inxhinieri i Google, Blake Lemoine, i cili deklaroi publikisht se Chatbot-i\/AI, Lambda (<em>p\u00ebr t\u00eb cilin ai punonte<\/em>) u b\u00eb nj\u00eb q\u00ebnie e ndjeshme q\u00eb reagoi ndaj tij. Por Profesori humbi pun\u00ebn shum\u00eb fitimprur\u00ebse, pik\u00ebrisht kur mendonte se po mbronte Chatbot-in e AI.\u00a0 \u00c7far\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb me shoq\u00ebrin\u00eb njer\u00ebzore nd\u00ebrsa AI po p\u00ebrparon n\u00eb nj\u00eb betej\u00eb p\u00ebr t\u00eb krijuar marr\u00ebdh\u00ebnie intime me Ne\/njeriun, q\u00eb m\u00eb pas mund t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr t\u00eb na bindur t\u00eb blejm\u00eb produkte t\u00eb ve\u00e7anta, ose t\u00eb votojm\u00eb p\u00ebr Parti ose politikan\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb apo deri edhe me k\u00eb t\u00eb martohemi<strong> ?!<\/strong><\/p>\n<p><strong><em><u>S\u00eb treti<\/u><\/em><\/strong><strong><em>,<\/em><\/strong> sot njer\u00ebzit mund t\u00eb p\u00ebrdorin nj\u00eb k\u00ebshilltar t\u00eb vet\u00ebm t\u00eb AI, si Oracle me nj\u00eb ndales\u00eb (<em>one stop shop<\/em>) dhe si burim p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb informacionin q\u00eb u nevojitet. Pse t\u00eb shqet\u00ebsoheni p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar di\u00e7ka kur thjesht mund t&#8217;i k\u00ebrkoni Oracle-it t&#8217;ju tregoj\u00eb gjith\u00e7ka q\u00eb d\u00ebshironi <strong>?<\/strong> Pra, ekziston mund\u00ebsia q\u00eb br\u00ebnda nj\u00eb kohe t\u00eb shkurt\u00ebr e gjith\u00eb industria e reklamave t\u00eb shembet, nd\u00ebrsa AI si dhe pronar\u00ebt dhe kompanit\u00eb q\u00eb kontrollojn\u00eb AI do t\u00eb b\u00ebhen jasht\u00ebzakonisht t\u00eb pasur dhe rrjedhimisht m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm. Pra kjo p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn po flasim, potencialisht nuk \u00ebsht\u00eb fundi i historis\u00eb njer\u00ebzore, por fundi i pjes\u00ebs s\u00eb dominuar nga njeriu.<\/p>\n<p>Brenda pak vitesh Inteligjenca Artificiale mund t\u00eb memorizoj\u00eb\/p\u00ebrvet\u00ebsoj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb historin e kultur\u00ebs njer\u00ebzore, pra gjith\u00e7ka u prodhua p\u00ebr mij\u00ebra e mij\u00ebra vjet. Mos t\u00eb harrojme se Ne\/njer\u00ebzit nuk kemi nj\u00ebher\u00eb e p\u00ebrgjithmon\u00eb t\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr realitetin. Mjetet e m\u00ebparshme si shtypshkronjat, radiot, apo televizor\u00ebt ndihmuan n\u00eb p\u00ebrhapjen e kulturave, por ato kurr\u00eb nuk mund t\u00eb krijonin di\u00e7ka t\u00eb re vet\u00eb. Nj\u00eb shtypshkronj\u00eb nuk mund t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb lib\u00ebr t\u00eb ri, at\u00eb e b\u00ebn\/nte vet\u00ebm njeriu. Prandaj, IA \u00ebsht\u00eb thelb\u00ebsisht e ndryshme nga makinat e shtypit, nga radiot, nga \u00e7do shpikje e m\u00ebparshme n\u00eb histori, pasi AI mund t\u00eb krijoj\u00eb ide, histori, imazhe, realitet krejt\u00ebsisht t\u00eb reja dhe k\u00ebshtu mund t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb kultur\u00eb t\u00eb re, apo Jo <strong>?<\/strong><\/p>\n<p>S\u00eb shpejti, Ne\/njer\u00ebzit mund ta gjejm\u00eb veten duke jetuar brenda \u00ebndrrave dhe fantazive q\u00eb jan\u00eb thelb\u00ebsisht t\u00eb ndryshme nga shumica e gj\u00ebrave t\u00eb imagjinuara n\u00eb filma dhe libra fantastiko-shkencor. M\u00eb par\u00eb njer\u00ebzit kishin frik\u00eb nga k\u00ebrc\u00ebnimi fizik q\u00eb paraqesin makinat inteligjente, q\u00eb mund t\u00eb vraponin rrug\u00ebve dhe q\u00ebllonin\/vrisnin. Ndryshe nga disa teori konspirative, AI nuk ka nevoj\u00eb t\u00eb d\u00ebrgoj\u00eb Robot\u00eb vras\u00ebs, pasi AI mund t&#8217;i influencoj\u00eb leht\u00ebsisht njer\u00ebzit t\u00eb t\u00ebrheqin k\u00ebmb\u00ebz\u00ebn n\u00ebse\/kur ka nevoj\u00eb \u2026<strong>!<\/strong><\/p>\n<p>Q\u00eb nga koh\u00ebrat e lashta, njer\u00ebzit kishin frik\u00eb se mos ishin t\u00eb bllokuar n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb iluzionesh. N\u00eb Greqin\u00eb e lasht\u00eb, Platoni tregoi alegorin\u00eb e shpell\u00ebs ku nj\u00eb grup njer\u00ebzish t\u00eb lidhur me zinxhir\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tyre p\u00ebrball\u00eb nj\u00eb muri t\u00eb zbraz\u00ebt, ose ekrani le t\u00eb themi.\u00a0 Me von\u00eb Buda tha se: \u201c<em>ajo q\u00eb Ne normalisht e konsiderojm\u00eb realitet \u00ebsht\u00eb shpesh vet\u00ebm trillim n\u00eb mendjet tona<\/em>\u201d. Njer\u00ebzit kan\u00eb b\u00ebr\u00eb luft\u00ebra t\u00eb t\u00ebra duke vrar\u00eb dhe duke qen\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb vriten vet\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb besimit t\u00eb tyre n\u00eb k\u00ebto trillime<strong>!<\/strong><\/p>\n<p>Pra, revolucioni i AI do\/po na sjell ball\u00eb p\u00ebr ball\u00eb me demonin e shpell\u00ebs se Platonit dhe Buda-s, n\u00ebse n\u00ebse nuk do t\u00eb jemi n\u00eb gjendje ta heqim k\u00ebt\u00eb perde iluzionesh duke menduar se ky \u00ebsht\u00eb realitet. Megjithat\u00eb, k\u00ebto mjete t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb krijuar k\u00ebt\u00eb lloj perde iluzionesh q\u00eb rrisin polarizimin shoq\u00ebror, minojn\u00eb sh\u00ebndetin mendor dhe besimin te vlerat e shoq\u00ebris\u00eb demokratike.<\/p>\n<p><strong><em><u>Mesazhe p\u00ebrmbledh\u00ebse,<\/u><\/em><\/strong> pa m\u00ebdyshje, q\u00eb Inteligjenca Artificiale (AI) mbart potenciale t\u00eb jasht\u00ebzakonshme positive, si p.sh n\u00eb gjetjen e kurave ndaj kancerit, etj<strong>;<\/strong> zhvillimin e ekonomis\u00eb dhe mir\u00ebq\u00ebnies<strong>,<\/strong> p\u00ebr paqen dhe sigurin\u00eb<strong>;<\/strong> kap\u00ebrcimin e kriz\u00ebs ekologjike, etj sfida me t\u00eb cilat po p\u00ebrballet shoq\u00ebria njer\u00ebzore. \u00a0N\u00eb 1945, n\u00eb Hiroshima u provua fuqia shkat\u00ebrruese e bomb\u00ebs atomike. Por a nuk do p\u00ebrfitonte njer\u00ebzimi duke prodhuar n\u00eb vend t\u00eb bombave energji t\u00eb lir\u00eb dhe t\u00eb bollshme <strong>?<\/strong>\u00a0 K\u00ebshtu na duhet t\u00eb mendojm\u00eb edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arm\u00eb t\u00eb re (<strong>AI<\/strong>), q\u00eb n\u00ebse nuk e vendosim n\u00ebn rregulla\/kontroll Sot, n\u00eb vend t\u00eb p\u00ebrfitimeve, mund t\u00eb asgj\u00ebsoj\u00eb bot\u00ebn ton\u00eb mendore dhe bashk\u00eb me t\u00eb njer\u00ebzimin.<\/p>\n<p>Prandaj Qeverit\u00eb duhet t\u00eb ndalojn\u00eb p\u00ebrdorimin e \u00e7do programi t\u00eb ri p\u00ebrpara se AI t\u00eb dali jasht\u00eb kontrollit. Hapi i par\u00eb \u00ebsht\u00eb rregullimi ligjor i (sh) p\u00ebrdorimit t\u00eb programeve t\u00eb AI n\u00eb shkollat publike. Nd\u00ebrsa p\u00ebr \u00e7ensur\u00ebn n\u00eb internet, Twitter, Facebook, Tik-Tok, etj, duhet marr\u00eb n\u00eb konsiderat q\u00eb vet\u00ebm q\u00ebniet njer\u00ebzore kan\u00eb lirin\u00eb e shprehjes, Robot\u00ebt nuk e kan\u00eb gjith\u00ebsesi. K\u00ebshtu q\u00eb n\u00ebse i vendosim n\u00ebn kontroll q\u00eb Sot, ose ju \u201c<em>mohojm\u00eb lirin\u00eb e shprehjes Robot\u00ebve<\/em>\u201d, mendoj se kjo duhet t\u00eb jet\u00eb shume e mir\u00eb me t\u00eb gjith\u00eb, apo Jo<strong>?<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb bot\u00ebn q\u00eb rrokulliset me konflikte kaotike, AI perceptohet si: \u201c<em>zgjidhja\/mallkimi jashtetok\u00ebsor<\/em>\u201d drejt fundit t\u00eb historis\u00eb njer\u00ebzore, edhe pse p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar themelet e qytet\u00ebrimit nuk ka gjith\u00ebsesi nevoj\u00eb p\u00ebr Inteligjencen Artificiale\u2026! Diktaturat, Autokrat\u00ebt e moderuar (<em>me kullaro dhe bejte demokratike<\/em>), shtetet e d\u00ebshtuara, demokracit\u00eb fasade\/burokratike (<em>RSh<\/em> = <em>fanar ndri\u00e7ues<\/em>), ektremizmi i cdo lloj forme<strong>,<\/strong> rikthimi te lufta neo-Naziste<strong>,<\/strong> arm\u00ebt b\u00ebrthamore<strong>,<\/strong> dezinformimi nga mediat, etj jan\u00eb prova t\u00eb vet\u00eb-mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb krijuar kaos social, politik, Qeveris\u00ebs, vlerave si dhe hedhur n\u00eb gremin\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb njer\u00ebzore.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb keq, zot\u00ebrimi i fuqis\u00eb s\u00eb AI, \u00ebsht\u00eb arma e duhur q\u00eb demokracit\u00eb t\u00eb p\u00ebrthithen dhe p\u00ebrmiren nga diktator\u00ebt ose autokrat\u00ebt e veshur me kullaro per\u00ebndimore. Demokracia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bised\u00eb e lir\u00eb q\u00eb mb\u00ebshtetet te gjuha\/komunikimi. Kur AI hakeron gjuh\u00ebn, mund t\u00eb \u201c<em>burgos\u00eb lirin\u00eb<\/em>\u201d p\u00ebr t\u00eb zhvilluar p\u00ebrgjegj\u00ebsit\u00eb publike duke shkat\u00ebrruar k\u00ebshtu demokracin\u00eb. Dhe n\u00ebse presim kaosin total, pasoj\u00eb e pluralizmit fasad\u00eb (<em>si n\u00eb rastin e RSh<\/em>), do t\u00eb jet\u00eb tep\u00ebr von\u00eb q\u00eb vendi dhe shoq\u00ebria t\u00eb ri-sillet n\u00eb shinat dhe vlerat demokratike.<\/p>\n<p>Padyshim q\u00eb megjith\u00eb zhvillimet e sip\u00ebrp\u00ebrmendura, AI mbetet ende artificiale, n\u00eb kuptimin q\u00eb Ne\/njerzit e prodhojm\u00eb. Por \u00ebsht\u00eb po ashtu fakt q\u00eb AI prodhon gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb vetveten, pra po del jasht\u00eb kontrollit ton\u00eb<strong>!<\/strong> At\u00ebhere gj\u00ebja m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme \u00ebsht\u00eb t\u00eb kuptojm\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb se me \u00e7far\u00eb po p\u00ebrballemi dhe t\u00eb mos ngush\u00ebllojm\u00eb veten me mendime delirante, si p.sh: <strong>\u201c<\/strong><em>AI \u00ebsht\u00eb produkt Yn\u00eb\/njeriut, pra \u00ebsht\u00eb n\u00ebn kontrollin Ton\u00eb t\u00eb plot\u00eb, dhe n\u00ebse p\u00ebrpiqet t\u00eb b\u00ebj\u00eb di\u00e7ka t\u00eb gabuar Ne e heqim nga priza \u2026<\/em><strong>\u201d<\/strong>, etj si k\u00ebto.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 frik\u00ebs se mund t\u00eb na shkat\u00ebrroj\u00eb qytet\u00ebrimin, ende nuk dim\u00eb qart\u00ebsisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u201c<em>inteligjenc\u00eb t\u00eb huaj<\/em>\u201d. Prandaj duhet ndaluar zhvillimi i pakontrolluar i k\u00ebsaj inteligjence, le ta quajm\u00eb Aliene, p\u00ebrpara se AI t\u00eb na rregulloj\u00eb apo shfaros\u00eb Ne\/njer\u00ebzimin! Por kjo ka nevoj\u00eb p\u00ebr vullnet dhe Leadeship i fort\u00eb si dhe fuqi kompjuterike shtes\u00eb, pra p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb para.<\/p>\n<p>Regjimet autoritare nuk d\u00ebshirojn\u00eb, nd\u00ebrsa vendet e vogla me demokraci fasad\u00eb (<em>p\u00ebrfshi RSh<\/em>) nuk kan\u00eb as mund\u00ebsi t\u00eb vet\u00ebm-p\u00ebrballen me AI. Gjith\u00ebsesi mbetem shpres\u00ebplot\u00eb se ShBA, BE-ja, UK, etj, po\/do nd\u00ebrtojn\u00eb aq shpejt\u00eb sa t\u00eb mos jet\u00eb von\u00eb, \u201c<strong><em>arm\u00ebn\/<\/em><\/strong><em>Sistemin pro\/<strong>anti-AI<\/strong><\/em>\u201d, pra strategji, korniz\u00eb ligjore, Institucione, kapacitete dhe aft\u00ebsi globale p\u00ebr t\u00eb mbrojtur shoq\u00ebrin\u00eb nga nj\u00eb katrastrof\u00eb apokaliptike.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa <strong>si mesazh p\u00ebrmbyll\u00ebs<\/strong>: \u201c<em>Inteligjenca Artificiale (AI) mbetet si nj\u00eb thik\u00eb me dy presa<\/em>\u201d, pasi mbart p\u00ebrfitime por edhe rreziqe t\u00eb jasht\u00ebzakonshme p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb njer\u00ebzore.\u00a0 K\u00ebshtu q\u00eb, fati apo fundi i njer\u00ebzimit varet nga vendimet dhe veprimet q\u00eb shoq\u00ebria do nd\u00ebrmarr\u00eb p\u00ebrpara se AI t\u00eb dal\u00eb jasht\u00eb kontrollit.<\/p>\n<p><strong><em><u>Autori<\/u><\/em><\/strong><em>: Gjeneral \u00ae Piro Ahmetaj<\/em><strong>:<\/strong><\/p>\n<p><em>Ekspert p\u00ebr SK, Rajonin dhe NATO-n<strong>,<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>Zv\/President i K\u00ebshillit t\u00eb Atlantikut<strong>;<\/strong>\u00a0&amp; <strong><u>ish<\/u>:<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>K\u00ebshilltar p\u00ebr Sigurin\u00eb Komb\u00ebtare n\u00eb PD<strong>,<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>K\u00ebshilltar i Presidentit t\u00eb RSh<strong>; <\/strong>Zv\/ShShPFA<strong>,<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em>P\u00ebrfaq\u00ebsues Ushtarak n\u00eb SHAPE\/NATO<strong>.\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjeneral \u00ae Piro Ahmetaj N\u00eb vijim gjeni p\u00ebrmbledhje strategjike mbi oportunitetet dhe rreziqet m\u00eb kritike p\u00ebr individin, shkenc\u00ebn, shoq\u00ebrin\u00eb njer\u00ebzore, kultur\u00ebn dhe rendin bot\u00ebror, pra rreth: \u201cInteligjenc\u00ebs Artificiale\u201d, duke j&#8217;u referuar filozofit m\u00eb t\u00eb shquar t\u00eb historis\u00eb moderne t\u00eb njer\u00ebzimit, Prof. Yuval Noah Harari: S\u00eb pari, Inteligjenca Artificiale (Artificial Inteligence, shkurt AI), po arrin n\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":91373,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-91372","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-editorial"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91372","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91372"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91372\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91374,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91372\/revisions\/91374"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91372"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91372"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91372"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}