{"id":91429,"date":"2024-10-14T21:30:37","date_gmt":"2024-10-14T21:30:37","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=91429"},"modified":"2024-10-14T21:52:36","modified_gmt":"2024-10-14T21:52:36","slug":"alarmi-ne-voa-liria-e-fjales-e-rrezikuar-ne-shqiperi-gazetaret-po-kercenohen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/10\/14\/alarmi-ne-voa-liria-e-fjales-e-rrezikuar-ne-shqiperi-gazetaret-po-kercenohen\/","title":{"rendered":"Alarmi n\u00eb VOA: Liria e fjal\u00ebs e rrezikuar n\u00eb Shqip\u00ebri, gazetar\u00ebt po k\u00ebrc\u00ebnohen"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb rritur vitin e fundit padit\u00eb gjyq\u00ebsore kund\u00ebr pjes\u00ebmarrjes publike, q\u00eb prekin gazetar\u00ebt dhe shoq\u00ebrin\u00eb civile, t\u00eb njohura si padi strategjike SLAPP. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave nga qendra SCIDEV, gjat\u00eb vitit 2023 u b\u00ebn\u00eb 75 padi SLAPP ndaj gazetar\u00ebve dhe shoq\u00ebris\u00eb civile. Veprimtar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shtim nga viti n\u00eb vit t\u00eb k\u00ebtyre lloj padive, q\u00eb synojn\u00eb t\u00eb frik\u00ebsojn\u00eb gazetar\u00ebt investigativ\u00eb si dhe shoq\u00ebrin\u00eb civile.<\/p>\n<p>Shifrat e vitit 2023 sh\u00ebnojn\u00eb rritje n\u00eb krahasim me vitin 2022, duke e r\u00ebnduar gjendjen p\u00ebrher\u00eb e m\u00eb shum\u00eb, dhe duke u shnd\u00ebrruar n\u00eb nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim serioz p\u00ebr gazetar\u00ebt, thot\u00eb p\u00ebr Z\u00ebrin e Amerik\u00ebs drejtuesja e SCIDEV, Blerjana Bino.<\/p>\n<p>\u201cReagimet q\u00eb marrim nga gazetar\u00ebt, si dhe nga aktivist\u00ebt e shoq\u00ebris\u00eb civile jan\u00eb se ta ndjehen shum\u00eb t\u00eb intimidiuar e t\u00eb k\u00ebrc\u00ebnuar p\u00ebr shkak t\u00eb k\u00ebtyre padive. Q\u00ebllimi i k\u00ebtyre padive nuk \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb vendosin drejt\u00ebsi, por ato synojn\u00eb t\u2019i b\u00ebjn\u00eb gazetar\u00ebt q\u00eb t\u00eb heshtin, q\u00eb t\u00eb mos vazhdojn\u00eb me proceset e tyre hulumtuese ose investigative\u201d, thot\u00eb zonja Bino.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb mbledhura nga SCIDEV (Qendra p\u00ebr Shkenc\u00eb dhe Inovacion p\u00ebr Zhvillim), nga viti 2022 n\u00eb Shqip\u00ebri u hap\u00ebn gjithsej 30 \u00e7\u00ebshtje gjyq\u00ebsore kund\u00ebr gazetar\u00ebve apo punonj\u00ebsve t\u00eb medias referuar neneve p\u00ebr fyerje dhe shpifje t\u00eb Kodit Penal, u b\u00ebn\u00eb 12 padi civile, nga t\u00eb cilat 11 p\u00ebr publikime mashtruese ose t\u00eb pasakta, si dhe nj\u00eb padi mbi \u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr d\u00ebm jopasuror.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa nga viti 2023, Gjykata e Lart\u00eb shqyrtoi dy padi, nj\u00eb penale dhe nj\u00eb civile. Gjykata e Apelit shqyrtoi 28 padi, nga t\u00eb cilat 21 civile dhe 7 penale.<\/p>\n<p>Sipas t\u00eb dh\u00ebnave, Gjykata e Juridiksionit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm n\u00eb Tiran\u00eb shqyrtoi 38 padi civile q\u00eb p\u00ebrfshinin gazetar\u00eb dhe punonj\u00ebs t\u00eb medias, nd\u00ebrsa n\u00eb gjykatat n\u00eb Elbasan, Gjirokast\u00ebr, Durr\u00ebs dhe Lezh\u00eb u regjistruan pes\u00eb padi civile.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt v\u00ebrejn\u00eb se gjat\u00eb vitit t\u00eb kaluar u ngrit\u00ebn edhe disa padi nga individ\u00eb apo grupe t\u00eb fuqishme kund\u00ebr gazetar\u00ebve me pretendim p\u00ebr shpifje, por me q\u00ebllim pengimin e hetimeve dhe kronikave t\u00eb gazetar\u00ebve p\u00ebr praktika korruptive ose t\u00eb paligjshme.<\/p>\n<p>Nj\u00eb prej gazetar\u00ebve t\u00eb vendosur n\u00ebn padit\u00eb SLAPP \u00ebsht\u00eb edhe drejtuesi i Asociacionit t\u00eb Gazetar\u00ebve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Isa Myzyraj, nj\u00eb organizat\u00eb e sapokrijuar.<\/p>\n<p>Ai thot\u00eb p\u00ebr Z\u00ebrin e Amerik\u00ebs se gjendja \u00ebsht\u00eb shqet\u00ebsuese dhe gazetar\u00ebt duhet t\u00eb denoncojn\u00eb sa m\u00eb par\u00eb n\u00eb organizatat nd\u00ebrkomb\u00ebtare padit\u00eb SLAPP q\u00eb ngrihen kund\u00ebr tyre, si p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u2019u mbyllur goj\u00ebn dhe p\u00ebr t\u2019i frenuar n\u00eb pun\u00ebn e tyre.<\/p>\n<p>\u201cGazetar\u00ebt, organizatat, aktivist\u00ebt e shoq\u00ebris\u00eb civile jan\u00eb duke u p\u00ebrballur me dhjet\u00ebra padi SLAPP n\u00eb gjykatat shqiptare. Nevojitet nj\u00eb nd\u00ebrgjegj\u00ebsim m\u00eb i madh edhe vet gazetar\u00ebve dhe organizatave t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile, q\u00eb ato vet t\u2019i kategorizojn\u00eb padit\u00eb kund\u00ebr tyre si padi SLAPP, t\u2019i denoncojn\u00eb sa m\u00eb par\u00eb brenda dhe jasht\u00eb vendit, dhe t\u00eb mos p\u00ebrballen t\u00eb vetmuar n\u00ebp\u00ebr gjykata\u201d,\u00a0thot\u00eb zoti Myzyraj.<\/p>\n<p>Sipas Raportit t\u00eb vitit 2023 t\u00eb Safe Journalists Network, \u201cliria e medias dhe siguria e gazetar\u00ebve n\u00eb Shqip\u00ebri vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrballen me sfida t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb meritojn\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb posa\u00e7me, angazhim t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb aktor\u00ebve dhe nd\u00ebrhyrje strategjike\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt vler\u00ebsojn\u00eb se mjedisi p\u00ebr gazetarin\u00eb e pavarur dhe profesionale n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb aktualisht n\u00ebn trysni t\u00eb konsiderueshme p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00eb kombinimi problemesh strukturore.<\/p>\n<p>Mes tyre ve\u00e7ohet se nd\u00ebrthurja e interesave politike, ekonomike dhe mediatike, s\u00eb bashku me p\u00ebrqendrimin e pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb medias dhe transparenc\u00ebn e kufizuar, kan\u00eb krijuar nj\u00eb atmosfer\u00eb ku gazetaria e pavarur dhe me cil\u00ebsi t\u00eb lart\u00eb \u00ebsht\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u2019u ruajtur.<\/p>\n<p>K\u00ebshilltarja Flutura Kusari nga Qendra Evropiane p\u00ebr Lirin\u00eb e Shtypit dhe Medias, thot\u00eb p\u00ebr Z\u00ebrin e Amerik\u00ebs se situata me padit\u00eb SLAPP \u00ebsht\u00eb kritike si n\u00eb Shqip\u00ebri ashtu edhe n\u00eb Kosov\u00eb. Masat kund\u00ebr padive SLAPP sipas rekomandimeve t\u00eb BE-s\u00eb dhe K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs varet nga vullneti politik i forcave n\u00eb pushtet.<\/p>\n<p>\u201cPadit\u00eb SLAPP jan\u00eb nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr gazetar\u00ebt, p\u00ebr shkak se pa t\u00eb drejt\u00eb e pa baz\u00eb i mbajn\u00eb ata n\u00ebp\u00ebr gjykata, duke iu zvarritur seancat gjyq\u00ebsore, duke iu krijuar kosto financiare. Kemi disa raste t\u00eb tilla n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb Kosov\u00eb. K\u00ebto padi i mbajn\u00eb gazetar\u00ebt larg pun\u00ebs s\u00eb tyre. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, efekti m\u00eb i d\u00ebmsh\u00ebm i k\u00ebtyre lloj padive \u00ebsht\u00eb mbi gazetarin\u00eb hulumtuese, t\u00eb cil\u00ebn si\u00e7 po e shohim, nuk e kemi aq t\u00eb zhvilluar sa \u00e7\u2019duhet ta kishim n\u00eb Shqip\u00ebri dhe n\u00eb Kosov\u00eb, ndaj kjo dukuri duhet luftuar me mjete ligjore\u201d,\u00a0thot\u00eb zonja Kusari.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb tryez\u00eb t\u00eb rrumbullak\u00ebt q\u00eb organizoi sot me gazetar\u00eb, veprimtar\u00eb e politikan\u00eb Qendra SCIDEV mbi Sigurin\u00eb e Gazetar\u00ebve dhe Padit\u00eb SLAPP dhe mbi p\u00ebrshtatjen e ligjeve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb me standartet Anti-SLAPP t\u00eb BE-s\u00eb dhe t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Evrop\u00ebs.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt theksuan se Shqip\u00ebria ende ka ende boshll\u00ebqe t\u00eb m\u00ebdha ligjore q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nd\u00ebrhyrje dhe reforma urgjente p\u00ebr t\u2019u mbrojtur nga padit\u00eb SLAPP.<\/p>\n<p>Midis k\u00ebtyre masave ata rendit\u00ebn nevoj\u00ebn p\u00ebr ndryshime n\u00eb Kodin e Procedur\u00ebs Civile, dekriminializimin e plot\u00eb t\u00eb shpifjes dhe p\u00ebrmir\u00ebsimin e masave mbrojt\u00ebse p\u00ebr gazetar\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt punojn\u00eb n\u00eb kushte t\u00eb k\u00ebqija dhe n\u00ebn k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb vazhdueshme t\u00eb siguris\u00eb s\u00eb tyre.\/ VOA\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb rritur vitin e fundit padit\u00eb gjyq\u00ebsore kund\u00ebr pjes\u00ebmarrjes publike, q\u00eb prekin gazetar\u00ebt dhe shoq\u00ebrin\u00eb civile, t\u00eb njohura si padi strategjike SLAPP. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave nga qendra SCIDEV, gjat\u00eb vitit 2023 u b\u00ebn\u00eb 75 padi SLAPP ndaj gazetar\u00ebve dhe shoq\u00ebris\u00eb civile. Veprimtar\u00ebt jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb shtim nga viti n\u00eb vit t\u00eb &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":91430,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[40],"tags":[],"class_list":["post-91429","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-aktualitet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91429","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=91429"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91429\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":91431,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/91429\/revisions\/91431"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91430"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=91429"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=91429"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=91429"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}