{"id":92392,"date":"2024-10-23T07:53:27","date_gmt":"2024-10-23T07:53:27","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=92392"},"modified":"2024-10-23T07:53:27","modified_gmt":"2024-10-23T07:53:27","slug":"me-pak-njerez-te-shkolluar-ne-vend-shqiperise-po-i-emigron-truri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/10\/23\/me-pak-njerez-te-shkolluar-ne-vend-shqiperise-po-i-emigron-truri\/","title":{"rendered":"M\u00eb pak njer\u00ebz t\u00eb shkolluar n\u00eb vend, Shqip\u00ebris\u00eb po i emigron \u201ctruri\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Nj\u00eb krahasim i Bank\u00ebs Bot\u00ebrore p\u00ebr vendet e Rajonit ECA (p\u00ebrfshin 19 vende n\u00eb zhvillim q\u00eb nga Azia Qendrore, Europa Qendrore dhe Kaukazi n\u00eb Ballkan, ku p\u00ebrfshihet edhe Shqip\u00ebria) tregoi se vendet q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqindje t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb popullsis\u00eb me arsim t\u00eb lart\u00eb kan\u00eb edhe emigrimin t\u00eb lart\u00eb t\u00eb trurit.<\/p>\n<p>Sipas grafikut t\u00eb m\u00ebposht\u00ebm Shqip\u00ebria ka rreth 13% t\u00eb popullsis\u00eb me arsim t\u00eb lart\u00eb n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb q\u00eb 45 p\u00ebr qind e tyre kan\u00eb emigruar.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb e treta e personave me arsim t\u00eb lart\u00eb emigrojn\u00eb nga Shqip\u00ebria, Bosnja dhe Hercegovina, Kazakistani dhe Moldavia dhe m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb e kat\u00ebrta n\u00eb Armeni, Bullgari, Kroaci, Republik\u00ebn e Kirgistanit, dhe Maqedonia e Veriut emigrojn\u00eb.<\/p>\n<p>Vendet me m\u00eb pak t\u00eb diplomuar n\u00eb arsimin e lart\u00eb kan\u00eb normat m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb emigrimit mes tyre. Nj\u00eb pjes\u00eb gjithashtu e madhe e t\u00eb diplomuarve me arsim t\u00eb mes\u00ebm emigrojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndjekur studimet e larta jasht\u00eb vendit.<\/p>\n<p>Nga 151,274 individ\u00eb t\u00eb mosh\u00ebs 20-24 vje\u00e7 q\u00eb migruan n\u00eb Bashkimi Europian nga vendet e ECA n\u00eb 2022, rreth 25,967 (17.2 p\u00ebr qind) e b\u00ebn\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebr tu arsimuar.<\/p>\n<p>Banka Bot\u00ebrore thekson se disa ka faktor\u00eb q\u00eb mb\u00ebshtesin emigrimin e pun\u00ebtor\u00ebve me kualifikim t\u00eb lart\u00eb. Faktor\u00ebt \u201ct\u00ebrheq\u00ebs\u201d p\u00ebrfshijn\u00eb af\u00ebrsin\u00eb e vendeve me Bashkimin Europian, ku k\u00ebrkesa p\u00ebr fuqi pun\u00ebtore t\u00eb kualifikuar \u00ebsht\u00eb e fort\u00eb.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa faktor\u00ebt \u201cshtyt\u00ebs\u201d p\u00ebrfshijn\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb kufizuara pune p\u00ebr disa profesione t\u00eb specializuara n\u00eb vendet e origjin\u00ebs. Banka Bot\u00ebrore sugjeron se vendet e origjin\u00ebs duhet t\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb zvog\u00eblojn\u00eb fuqin\u00eb e faktor\u00ebve shtyt\u00ebs.<\/p>\n<p>Psh rritja e konkurrenc\u00ebs s\u00eb pagave dhe produktivitetit n\u00eb profesionet e rrezikuara me aft\u00ebsi t\u00eb larta mund ndihmojn\u00eb n\u00eb dob\u00ebsimin e stimujve p\u00ebr t\u00eb emigruar.<\/p>\n<p>Vendet e vogla si Shqip\u00ebria mund t\u00eb p\u00ebrqendrohen n\u00eb zhvillimin e sektor\u00ebve t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, si kujdesi personal dhe ai sh\u00ebndet\u00ebsor dhe sh\u00ebrbime p\u00ebr turist\u00ebt, t\u00eb cilat mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb frenimin e t\u00eb arsimuarve.<\/p>\n<p>Bota e zhvilluar tani ka plot shembuj se si duhet t\u00eb zhvillohet sistemi i edukimit me ekonomin\u00eb. Psh Sistemet arsimore n\u00eb SHBA dhe Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar dhe vendet e zhvilluara europiane kan\u00eb adoptuar qasje t\u00eb ndryshme p\u00ebr integrimin k\u00ebrkimin, edukimin dhe identifikimin e talenteve.<\/p>\n<p>Historikisht, Shtetet e Bashkuara dhe Mbret\u00ebria e Bashkuar kan\u00eb investuar n\u00eb qendrat k\u00ebrkimore brenda n\u00eb universitet, t\u00eb cilat kan\u00eb zhvilluar mekanizma t\u00eb fuqish\u00ebm p\u00ebr identifikimin dhe edukimin e talenteve, shpesh p\u00ebrmes proceseve konkurruese t\u00eb pranimeve dhe programe t\u00eb specializuara duke ofruar edhe bursa.<\/p>\n<p>Universitetet n\u00eb k\u00ebto vende kan\u00eb lidhje t\u00eb forta me industrin\u00eb, t\u00eb cilat ofrojn\u00eb mund\u00ebsi identifikimi dhe zhvillimi t\u00eb talenteve p\u00ebrmes praktikave, programeve t\u00eb edukimit bashk\u00ebpunues dhe k\u00ebrkimit t\u00eb sponsorizuar nga industria t\u00eb projekteve.<\/p>\n<p>Sistemi gjerman zhvilloi nj\u00eb struktur\u00eb t\u00eb dyfisht\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn universitetet fokusohen n\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebnie dhe k\u00ebrkimin n\u00eb zhvillimet industriale. Ky model nga disa vende evropiane dhe n\u00eb ato postkomuniste identifikoi talentin p\u00ebrmes performanc\u00ebs n\u00eb sisteme rigoroze t\u00eb arsimit t\u00eb mes\u00ebm duke identifikuar n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb hershme talentet.\/<a href=\"https:\/\/monitor.al\/drama-e-dyfishte-shqiperia-ka-pak-njerez-te-shkolluar-dhe-emigrim-te-larte-te-trurit\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Monitor.al<\/a><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-1458200\" src=\"https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bbg-640x452.jpg\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" srcset=\"https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bbg-640x452.jpg 640w, https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bbg-1024x724.jpg 1024w, https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bbg-120x86.jpg 120w, https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bbg-750x530.jpg 750w, https:\/\/boldnews.al\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bbg.jpg 1047w\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"452\" data-pin-no-hover=\"true\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb krahasim i Bank\u00ebs Bot\u00ebrore p\u00ebr vendet e Rajonit ECA (p\u00ebrfshin 19 vende n\u00eb zhvillim q\u00eb nga Azia Qendrore, Europa Qendrore dhe Kaukazi n\u00eb Ballkan, ku p\u00ebrfshihet edhe Shqip\u00ebria) tregoi se vendet q\u00eb kan\u00eb nj\u00eb p\u00ebrqindje t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb popullsis\u00eb me arsim t\u00eb lart\u00eb kan\u00eb edhe emigrimin t\u00eb lart\u00eb t\u00eb trurit. Sipas grafikut t\u00eb m\u00ebposht\u00ebm &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":92393,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-92392","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=92392"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92392\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":92394,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/92392\/revisions\/92394"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/92393"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=92392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=92392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=92392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}