{"id":93889,"date":"2024-11-04T10:20:06","date_gmt":"2024-11-04T10:20:06","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=93889"},"modified":"2024-11-04T10:20:06","modified_gmt":"2024-11-04T10:20:06","slug":"deutsche-welle-anija-ne-durres-ka-mbetje-kancerogjene-po-heton-edhe-be","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/11\/04\/deutsche-welle-anija-ne-durres-ka-mbetje-kancerogjene-po-heton-edhe-be\/","title":{"rendered":"Deutsche Welle: Anija n\u00eb Durr\u00ebs ka mbetje kancerogjene, po heton edhe BE"},"content":{"rendered":"<p><strong><em aria-hidden=\"true\">Kontenjer\u00ebt e nisur nga Shqip\u00ebria n\u00eb Tajland\u00eb m\u00eb 4 korrik dhe t\u00eb kthyer n\u00eb Durr\u00ebs s\u00eb fundi, mbahen t\u00eb sekuestruar nga prokuroria e Durr\u00ebsit. Organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare BAN dyshon se b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr l\u00ebnd\u00eb kancerogjene.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong>Deutsche Welle<\/strong><\/p>\n<p>Pasi p\u00ebrshkoi dy porte t\u00eb Bashkimit Europian, nj\u00eb n\u00eb Afrik\u00ebn e Veriut dhe nj\u00eb n\u00eb Afrik\u00ebn e Jugut e s\u00eb fundi p\u00ebrfundoi n\u00eb Azi, 102 kontenjer\u00ebt me mbetje t\u00eb rrezikshme \u2013 p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ka dyshime se p\u00ebrmban l\u00ebnd\u00eb kancerogjene \u2013 u rikthye s\u00ebrish n\u00eb\u00a0Shqip\u00ebrin\u00eb portin e Durr\u00ebsit, aty nga u nis\u00ebn m\u00eb 4 korrik t\u00eb k\u00ebtij viti.<\/p>\n<p>Kat\u00ebr muaj m\u00eb par\u00eb, ngarkesa u nis drejt kompanis\u00eb &#8220;Copper Metal Company Ltd\u201d n\u00eb Tajland\u00eb, kompani pa kapacitetin e nevojsh\u00ebm p\u00ebr trajtimin e mbetjeve t\u00eb tilla. Por nj\u00eb informacion i marr\u00eb p\u00ebrmes nj\u00eb burimi konfidencial nga &#8220;Basel Action Network\u201d (Rrjeti i Veprimit t\u00eb Bazelit), organizat\u00eb mjedisore me baz\u00eb n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs, ngriti alarmin se ngarkesa p\u00ebrmbante mbetje t\u00eb rrezikshme.<\/p>\n<p><strong><em>Mbetjet e rrezikshme, tranzit n\u00eb disa porte<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Mbetjet l\u00ebviz\u00ebn fillimisht drejt Italis\u00eb. Aty sasia u ngarkua n\u00eb dy anije t\u00eb ndryshme tregtare t\u00eb kompanis\u00eb &#8220;Maersk\u201d: &#8220;Maersk Candor\u201d dhe &#8220;Maersk Campton\u201d. T\u00eb dyja anijet p\u00ebrshkuan t\u00eb nj\u00ebjtin itinerar, por ato lundruan shum\u00eb dit\u00eb larg nj\u00ebra-tjetr\u00ebs. Nga Italia udh\u00ebtuan drejt Malt\u00ebs, Marokut, Afrik\u00ebs s\u00eb Jugut dhe m\u00eb pas Singaporit. Mendohet q\u00eb ato kaluan p\u00ebrmes bregut per\u00ebndimor t\u00eb Afrik\u00ebs p\u00ebr t\u00eb shmangur zon\u00ebn e Detit t\u00eb Kuq, p\u00ebr shkak t\u00eb pirateris\u00eb Houthi. Anijet kishin vendosur t\u00eb ankoronin n\u00eb Afrik\u00ebn e Jugut por pasi ne njoftuam qeverin\u00eb, a\u00ebher\u00eb ato fik\u00ebn fener\u00ebt lokalizues deri af\u00ebr Singaporit. Kjo &#8220;zhdukje n\u00eb err\u00ebsir\u00eb\u201d ishte shum\u00eb e pazakont\u00eb &#8220;\u2013 thot\u00eb p\u00ebr Deutsche Welle Jim Puckett, drejtori ekzekutiv i BAN.<\/p>\n<p>Frika e BAN lidhej me p\u00ebrmbajtjen e pluhurit t\u00eb k\u00ebtyre kontenjer\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt i p\u00ebrkasin &#8220;Kurum\u201d, kompanis\u00eb turke t\u00eb industris\u00eb s\u00eb p\u00ebrpunimit t\u00eb \u00e7elikut n\u00eb ish-Kombinatin Metalurgjik t\u00eb Elbasanit. &#8220;Ne druhemi se kjo ngarkes\u00eb p\u00ebrmban l\u00ebnd\u00ebn q\u00eb pretendon burimi yn\u00eb konfidencial: pluhur \u00e7eliku q\u00eb \u00e7lirohet nga furrat me hark elektrik. Nga BE \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar si mbetje e rrezikshme.\u00a0Hiri q\u00eb grumbullohet n\u00eb filtrat e furrave p\u00ebrmban kryesisht metale t\u00eb r\u00ebnda t\u00eb rrezikshme si plumbi, kadiumi, zinku, nikeli etj. Por p\u00ebrmban gjithashtu element\u00eb toksik\u00eb, q\u00eb shkaktojn\u00eb kancer, si p\u00ebr shembull dioksinat, furani, hidrokarburet aromatike policiklike\u201d \u2013 sqaron Puckett.<\/p>\n<p>Vet\u00eb kompania &#8220;Kurum\u201d nuk e ka pranuar deri tani se ngarkesa i p\u00ebrket kompanis\u00eb. N\u00eb nj\u00eb reagim p\u00ebr mediat m\u00eb 21 gusht t\u00eb k\u00ebtij viti, pasi BAN ngriti alarmin p\u00ebr l\u00ebnd\u00ebn e dyshuar, kompania tha: &#8220;Kurum International nuk ka eksportuar asnj\u00ebher\u00eb mbetje t\u00eb rrezikshme, ndaj edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast kjo ngarkes\u00eb p\u00ebr t\u00eb cilen b\u00ebhet fjal\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb eksportuar nga Kurum International\u201d.<\/p>\n<p>Mbetjet nga &#8220;Kurum\u201d rezultuan t\u00eb ishin bler\u00eb nga kompania eksportuese &#8220;Sokolaj\u201d &#8211; tashm\u00eb n\u00ebn hetim nga prokuroria e Durr\u00ebsit &#8211; e cila pretendon se nuk ka eksportuar mbetje t\u00eb rrezikshme.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb gushtit, p\u00ebrmes nj\u00eb njoftimi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr mediat, ministria e Mjedisit dhe ajo e Infrastruktur\u00ebs, u shpreh\u00ebn nj\u00ebz\u00ebri kund\u00ebr rikthimit t\u00eb sasis\u00eb s\u00eb mbetjeve q\u00eb ishin nisur drejt Tajland\u00ebs. &#8220;Shqip\u00ebria nuk mund t\u00eb pranoj\u00eb apriori rikthimin e ngarkesave t\u00eb tilla, aq m\u00eb tep\u00ebr vet\u00ebm mbi baz\u00ebn e dyshimeve e t\u00eb spekulimeve, pa realizimin e analizave shteruese dhe provave ligjore t\u00eb besueshme dhe t\u00eb verifikueshme\u201d.<\/p>\n<p><strong><em>Kontaminim i mjedisit dhe sh\u00ebndetit<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Valbona Mazreku, biologe dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht drejtore ekzekutive e &#8220;Milieukontakt Albania\u201d, organizat\u00eb q\u00eb bashk\u00ebpunon me shoq\u00ebrin\u00eb civile n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet mjedisore, \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e grupit t\u00eb organizatave q\u00eb po bashk\u00ebpunon me BAN p\u00ebr transparenc\u00ebn e plot\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj ngjarjeje q\u00eb tashm\u00eb ka marr\u00eb p\u00ebrmasa nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>&#8220;P\u00ebrpara se kontenjer\u00ebt t\u00eb ngarkoheshin n\u00eb anije, \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb re qe pirgu i mbetjeve ka qen\u00eb n\u00eb ambient t\u00eb hapur dhe n\u00ebn veprimin e faktor\u00ebve atmosferik\u00eb, ka ndotur mjedisin p\u00ebrreth &#8211; ajrin, tok\u00ebn dhe ujin &#8211; por edhe sh\u00ebndetin. Gjithsesi, vet\u00ebm pasi t\u00eb b\u00ebhen analizat mund t\u00eb flitet m\u00eb shum\u00eb n\u00eb lidhje me t\u00eb. Por besohet q\u00eb k\u00ebto mbetje n\u00eb kontenier\u00eb jan\u00eb ende t\u00eb hapura dhe do t\u00eb ken\u00eb nevoj\u00eb q\u00eb t\u00eb b\u00ebhet paketimi i tyre sipas llojit t\u00eb mbetjes dhe protokollit p\u00ebrkat\u00ebs, dometh\u00ebn\u00eb n\u00eb ambalazhe tep\u00ebr t\u00eb sigurta dhe q\u00eb nuk korrodohen nga faktor\u00ebt atmosferik\u00eb dhe nuk lejojn\u00eb kullime t\u00eb mundshme\u201d \u2013 argumenton Mazreku p\u00ebr DW.<\/p>\n<p>Sipas Mazrekut, marrja dhe analizimi i mostrave duhet t\u00eb b\u00ebhet nga subjekte t\u00eb specializuara dhe t\u00eb licensuara. &#8220;K\u00ebrkon jo vet\u00ebm profesionaliz\u00ebm, por mbi t\u00eb gjitha transparenc\u00eb dhe informim t\u00eb plot\u00eb t\u00eb publikut dhe t\u00eb partner\u00ebve nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb\u201d \u2013 thekson ajo.<\/p>\n<p>Transparenc\u00eb k\u00ebrkoi edhe BAN, por k\u00ebrkesa e tyre \u00ebsht\u00eb refuzuar deri tani nga ministria e Mjedisit. &#8220;Jemi takuar me zv.ministrin e Turizmit dhe ai nuk pranoi k\u00ebrkes\u00ebn ton\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb marrjen e mostrave nga kontenjer\u00ebt. Ai na referoi tek prokuroria, e cila po heton \u00e7\u00ebshtjen. Ne do t&#8217;ia d\u00ebrgojm\u00eb k\u00ebrkes\u00ebn prokuror\u00ebve\u201d \u2013 thot\u00eb Puckett.<\/p>\n<p><strong><em>Hetime nd\u00ebrkomb\u00ebtare<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Hetimet kan\u00eb kaluar k\u00ebt\u00eb her\u00eb kufijt\u00eb e territorit shqiptar. OLAF, Zyra Anti-Mashtrim e BE-s\u00eb, duket se \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb hetimet e ngarkes\u00ebs me l\u00ebnd\u00eb t\u00eb dyshuar t\u00eb rrezikshme. Dokumentacioni shoq\u00ebrues p\u00ebr eksportin e 2100 tonelatave mbetje, t\u00eb cilat kan\u00eb kaluar tranzit edhe n\u00eb dy portet europiane, pritet t\u00eb zbardh\u00eb shum\u00eb detaje ende t\u00eb paqarta nga e gjith\u00eb kjo histori.<\/p>\n<p>Deutsche Welle kontaktoi zyr\u00ebn e shtypit t\u00eb Komisionit Europian, p\u00ebr nj\u00eb koment n\u00eb lidhje me ngjarjen dhe i pyeti ata n\u00ebse institucionet e BE-s\u00eb jan\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb hetime. Deri n\u00eb \u00e7astin e publikimit t\u00eb k\u00ebtij shkrimi, KE nuk iu p\u00ebrgjigj interesit ton\u00eb.<\/p>\n<p>&#8220;Direktivat e BE-s\u00eb, gjithnj\u00eb e me shum\u00eb po b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb rrepta n\u00eb lidhje me eksportin e k\u00ebtyre mbetjeve drejt vendeve jo-BE, q\u00eb nuk kan\u00eb kapacitetet p\u00ebr riciklimin apo trajtimin p\u00ebrfundimtar t\u00eb tyre, duke e ndaluar plot\u00ebsisht nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb. Dhe besoj biem t\u00eb gjith\u00eb dakord q\u00eb Shqip\u00ebria k\u00ebrkon t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e BE-s\u00eb jo vet\u00ebm me fjal\u00eb por dhe me vepra\u201d \u2013 thot\u00eb Mazreku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kontenjer\u00ebt e nisur nga Shqip\u00ebria n\u00eb Tajland\u00eb m\u00eb 4 korrik dhe t\u00eb kthyer n\u00eb Durr\u00ebs s\u00eb fundi, mbahen t\u00eb sekuestruar nga prokuroria e Durr\u00ebsit. Organizata nd\u00ebrkomb\u00ebtare BAN dyshon se b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr l\u00ebnd\u00eb kancerogjene. Deutsche Welle Pasi p\u00ebrshkoi dy porte t\u00eb Bashkimit Europian, nj\u00eb n\u00eb Afrik\u00ebn e Veriut dhe nj\u00eb n\u00eb Afrik\u00ebn e Jugut e &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":93890,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-93889","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93889","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=93889"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93889\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93891,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/93889\/revisions\/93891"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/93890"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=93889"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=93889"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=93889"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}