{"id":94243,"date":"2024-11-06T17:56:54","date_gmt":"2024-11-06T17:56:54","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=94243"},"modified":"2024-11-06T17:57:13","modified_gmt":"2024-11-06T17:57:13","slug":"dw-qendrat-per-emigrantet-ne-shqiperi-sduhet-te-ekzistonin-italia-ka-deshtuar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/11\/06\/dw-qendrat-per-emigrantet-ne-shqiperi-sduhet-te-ekzistonin-italia-ka-deshtuar\/","title":{"rendered":"DW: Qendrat p\u00ebr emigrant\u00ebt n\u00eb Shqip\u00ebri s\u2019duhet t\u00eb ekzistonin!"},"content":{"rendered":"<p><strong>Prej vitesh Italia b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb list\u00ebn e shteteve t\u00eb BE-s\u00eb q\u00eb ka d\u00ebshtuar n\u00eb menaxhimin e kriz\u00ebs s\u00eb emigracionit t\u00eb paligjsh\u00ebm, por mbi t\u00eb gjitha, n\u00eb shkeljen e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut.<\/strong><\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht se disa gjykata italiane \u2013 s\u00eb pari ajo e Rom\u00ebs dhe s\u00eb fundi e Katanias \u2013 po e &#8220;rr\u00ebzojn\u00eb\u201d marr\u00ebveshjen p\u00ebr emigrant\u00ebt mes\u00a0Italis\u00eb\u00a0dhe Shqip\u00ebris\u00eb, kryeministrja italiane e s\u00eb djatht\u00ebs, Giorgia Meloni, duket k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebse p\u00ebr ta \u00e7uar at\u00eb p\u00ebrpara. P\u00ebrmes nj\u00eb dekreti t\u00eb pak dit\u00ebve m\u00eb par\u00eb, Meloni projektoi ligjin m\u00eb t\u00eb ri t\u00eb qeveris\u00eb italiane, i cili i &#8220;jep dor\u00eb t\u00eb lir\u00eb\u201d k\u00ebsaj t\u00eb fundit, q\u00eb t\u00eb konsideroj\u00eb\u00a0vende t\u00eb sigurta origjine\u00a0t\u00eb gjitha shtetet nga vijn\u00eb emigrant\u00ebt e paligjsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Marr\u00ebveshja pati shum\u00eb z\u00ebra kund\u00ebr q\u00eb pas \u00e7asteve t\u00eb zyrtarizimit t\u00eb saj n\u00eb Rom\u00eb, ku kryeministrja italiane dhe homologu i saj shqiptar, Edi Rama, firmos\u00ebn t\u00eb buz\u00ebqeshur marr\u00ebveshjen dhe u shpreh\u00ebn m\u00eb optimist\u00eb se kurr\u00eb p\u00ebr fqinj\u00ebsin\u00eb e mir\u00eb nd\u00ebr shekuj mes dy vendeve.<\/p>\n<p>Organizatat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb Evrop\u00eb dhe bot\u00eb, q\u00eb merren me mbrotjen e t\u00eb drejtave t\u00eb emigrant\u00ebve, vijojn\u00eb t\u00eb jen\u00eb kund\u00ebr marr\u00ebveshjes dhe\u00a0qendrave t\u00eb ngritura n\u00eb Shqip\u00ebri, aty ku do t\u00eb p\u00ebrpunohen k\u00ebrkesat e azilit p\u00ebr emigrant\u00ebt meshkuj q\u00eb vijn\u00eb kryesisht nga Mesdheu.<\/p>\n<p>Flaminia Delle Cese, k\u00ebshilltare ligjore pran\u00eb International Rescue Committee (IRC) p\u00ebr Italin\u00eb, thot\u00eb p\u00ebr Deutsche Welle se &#8220;vendimet e gjykatave italiane konfirmuan at\u00eb q\u00eb IRC e thot\u00eb prej muajsh: qendrat italiane t\u00eb ndalimit n\u00eb Shqip\u00ebri nuk duhet t\u00eb ekzistojn\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb argumentimin e vendimit Gjykata e Rom\u00ebs, i pari institucion q\u00eb i doli zyrtarisht kund\u00ebr k\u00ebsaj marr\u00ebveshjeje, iu referua nj\u00eb vendimi t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm t\u00eb Gjykat\u00ebs s\u00eb t\u00eb Drejtave t\u00eb Njeriut, sipas s\u00eb cil\u00ebs &#8220;shtetet nga vijn\u00eb k\u00ebta emigrant\u00eb, mund t\u00eb konsiderohen si vende t\u00eb sigurta origjine, vet\u00ebm kur respektimi i t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut dhe siguria e individit njihet dhe pranohet n\u00eb form\u00eb t\u00eb nj\u00ebtrajtshme\u201d.<\/p>\n<p>&#8220;Ky nuk ishte rasti p\u00ebr 12 vet\u00ebt e mbajtur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb arbitrare n\u00eb Shqip\u00ebri. Ky vendim \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rikujtes\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb gjithkush ka t\u00eb drejt\u00ebn themelore p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar azil n\u00eb Evrop\u00eb, e drejt\u00eb q\u00eb duhet respektuar, pavar\u00ebsisht se nga vijn\u00eb apo ku duan t\u00eb arrijn\u00eb k\u00ebta emigrant\u00eb\u201d \u2013 thot\u00eb Delle Cese.<\/p>\n<p><strong>Shkelje flagrante e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut<\/strong><\/p>\n<p>IRC, ashtu si shum\u00eb organizata t\u00eb tjera nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb q\u00eb merren me \u00e7\u00ebshtjet e migracionit, po\u00a0monitoron nga af\u00ebr marr\u00ebveshjen dhe zbatimin e saj n\u00eb terren. N\u00eb baz\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre v\u00ebzhgimeve, ata jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar se kategorit\u00eb vulnerab\u00ebl \u2013 si f\u00ebmij\u00ebt, grat\u00eb shtatz\u00ebna apo persona t\u00eb tjer\u00eb &#8211; t\u00eb cil\u00ebt teorikisht nuk do t\u00eb d\u00ebrgohen n\u00eb Shqip\u00ebri, nuk jan\u00eb mjaftuesh\u00ebm t\u00eb sigurt\u00eb.<\/p>\n<p>&#8220;Nga 16 emigrant\u00ebt e par\u00eb t\u00eb cil\u00ebt u d\u00ebrguan n\u00eb Shqip\u00ebri m\u00eb 16 tetor, dy rezultuan t\u00eb ishin f\u00ebmij\u00eb dhe dy kishin probleme me sh\u00ebndetin. T\u00eb gjitha k\u00ebto u vun\u00eb re pasi ata arrit\u00ebn n\u00eb Shqip\u00ebri. N\u00ebse autoritetet d\u00ebshtuan menj\u00ebher\u00eb p\u00ebr t\u00eb identifikuar f\u00ebmij\u00eb mes nj\u00eb grupi relativisht t\u00eb vog\u00ebl njer\u00ebzish, q\u00eb i kan\u00eb mbijetuar trafikut apo tortur\u00ebs, apo persona me aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara, at\u00ebher\u00eb imagjinoni sa t\u00eb till\u00eb do t&#8217;i shp\u00ebtojn\u00eb k\u00ebtij \u2018radari&#8217;, sidomos kur t\u00eb jen\u00eb n\u00eb anije me m\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz\u201d \u2013 thot\u00eb Delle Cese.<\/p>\n<p><strong>Italia nd\u00ebr shtetet m\u00eb problematike n\u00eb trajtimin e emigrant\u00ebve<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb dekad\u00ebn e fundit Italia listohet n\u00eb raportet nd\u00ebrkomb\u00ebtare si nj\u00eb nd\u00ebr shtetet m\u00eb problematike n\u00eb trajtimin e emigrant\u00ebve t\u00eb paligjsh\u00ebm q\u00eb prekin brigjet e saj n\u00eb forma nga m\u00eb t\u00eb rrezikshmet, shpeshher\u00eb duke humbur dhe jet\u00ebn. D\u00ebrgimi i tyre n\u00eb nj\u00eb vend jasht\u00eb juridikisionit t\u00eb BE-s\u00eb, e nd\u00ebrlikon m\u00eb tep\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen p\u00ebrsa i p\u00ebrket mbrojtjes s\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb emigrant\u00ebve, sipas organizatave nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/p>\n<p>&#8220;Ndalimi i njer\u00ebzve q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrjetuar tashm\u00eb nj\u00eb udh\u00ebtim traumatik p\u00ebr t\u00eb arritur n\u00eb Europ\u00eb, vet\u00ebm shton m\u00eb tep\u00ebr vuajtjen e tyre\u201d &#8211; thekson k\u00ebshilltarja ligjore Delle Cese. P\u00ebrve\u00e7 shkeljes s\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, ekspert\u00ebt jan\u00eb skeptik\u00eb n\u00ebse nj\u00eb shtet si Italia, i cili brenda territorit t\u00eb saj mezi menaxhon t&#8217;u plot\u00ebsoj\u00eb emigrant\u00ebve nevojat bazike, t\u00eb mund t&#8217;ia dal\u00eb duke i d\u00ebrguar ata n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p><strong>Diskriminim dhe raciz\u00ebm<\/strong><\/p>\n<p>Pak dit\u00eb m\u00eb par\u00eb, &#8220;European Commission against Racism and Intolerance\u201d (ECRI), struktur\u00eb e K\u00ebshillit t\u00eb Europ\u00ebs q\u00eb monitoron \u00e7\u00ebshtjet e diskriminimit dhe t\u00eb racizmit, publikoi raportin e gjasht\u00eb t\u00eb monitorimit p\u00ebr vendet an\u00ebtare t\u00eb saj. N\u00eb rastin e Italis\u00eb, pavar\u00ebsisht disa p\u00ebrmir\u00ebsimeve t\u00eb evidentuara n\u00eb raport, ECRI ngriti s\u00ebrish shqet\u00ebsime madhore rreth \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb emigrant\u00ebve dhe azil-k\u00ebrkuesve.<\/p>\n<p>&#8220;Diskursi publik \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb ndjesh\u00ebm m\u00eb ksenofob dhe fjalimet politike kan\u00eb marr\u00eb duksh\u00ebm ngjyrime p\u00ebr\u00e7ar\u00ebse dhe antagoniste, ve\u00e7an\u00ebrisht duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb shenjest\u00ebr refugjat\u00ebt, azil-k\u00ebrkuesit dhe emigrant\u00ebt, gjithashtu qytetar\u00ebt italian\u00eb me prejardhje migracioni, si dhe persona nga komunitetet rom dhe LGBTI. Gjuha e urrejtjes, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu politikan\u00eb t\u00eb niveleve t\u00eb larta, mbetet shpesh e pasfidueshme\u201d \u2013 thuhet n\u00eb raportin e ECRI-s\u00eb, n\u00eb gjetjet e t\u00eb cilit theksohet edhe ulja e besimit tek karabinier\u00ebt dhe agjencit\u00eb e tjera ligjzbatuese.<\/p>\n<p>N\u00eb baz\u00eb t\u00eb d\u00ebshmive t\u00eb mbledhura n\u00eb terren, ekspert\u00ebt kan\u00eb v\u00ebrejtur q\u00eb narrativa politike negative, n\u00eb mas\u00eb, ndaj emigrant\u00ebve ka krijuar pengesa serioze dhe ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb rrezik edhe pun\u00ebn e organizatave q\u00eb mb\u00ebshtesin emigrant\u00ebt.<\/p>\n<p>&#8220;F\u00ebmij\u00ebt emigrant\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb ekspozuar ndaj bullizmit n\u00eb shkolla dhe e braktisin sistemin arsimor m\u00eb her\u00ebt se f\u00ebmij\u00ebt italian\u00eb. D\u00ebbimet e detyruara t\u00eb rom\u00ebve n\u00eb kund\u00ebrshtim me standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare, kan\u00eb vijuar. Ekzistojn\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb dosjesh t\u00eb cilat hartohen mbi baz\u00ebn e profileve racore nga ana e zyrtar\u00ebve t\u00eb organeve ligjzbatuese, kryesisht ndaj komunitetit rom dhe njer\u00ebzve me prejardhje nga Afrika\u201d \u2013 thuhet n\u00eb raport.<\/p>\n<p>Deutsche Welle iu drejtua K\u00ebshillit t\u00eb Europ\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb ditur n\u00ebse ECRI do t\u00eb ket\u00eb fokus t\u00eb raportit t\u00eb saj t\u00eb ardhsh\u00ebm marr\u00ebveshjen e emigrant\u00ebve Itali \u2013 Shqip\u00ebri dhe specifikisht ngritjen e dy kampeve t\u00eb azilk\u00ebrk\u00ebrkuesve. P\u00ebrmes e-mailit, nj\u00eb z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs i KiE tha se nuk mund t\u00eb b\u00ebnin komente rreth k\u00ebsaj pyetjeje. Ata theksuan megjithat\u00eb se i rekomandojn\u00eb Italis\u00eb ngritjen e nj\u00eb strukture t\u00eb pavarur p\u00ebr t\u00eb trajtuar \u00e7\u00ebshtjet me baz\u00eb diskriminimi racor.<\/p>\n<p>&#8220;Agjencia q\u00eb aktualisht funksionon si organ p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e barazis\u00eb, p\u00ebrkat\u00ebsisht Zyra Komb\u00ebtare kund\u00ebr Diskriminimit Racor, vepron si nj\u00eb organ i shk\u00eblqyesh\u00ebm koordinues qeveritar, por nuk mund t\u00eb funksionoj\u00eb si nj\u00eb organ i pavarur n\u00eb p\u00ebrputhje me standardet e ECRI\u201d- than\u00eb p\u00ebr DW burimet.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa International Rescue Committee, ka nj\u00eb tjet\u00ebr sugjerim p\u00ebr Italin\u00eb. &#8220;P\u00ebr t\u00eb parandaluar humbjen e m\u00ebtejshme t\u00eb jet\u00ebve n\u00eb Mesdhe, qeveria italiane s&#8217;duhet t\u00eb investoj\u00eb n\u00eb marr\u00ebveshje emigracioni t\u00eb kushtueshme dhe aspak frytdh\u00ebn\u00ebse me vendet e treta, por duhet t\u00eb zgjeroj\u00eb urgjentisht rrug\u00ebt e sigurta, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb mos detyrohen t\u00eb nd\u00ebrmarrin udh\u00ebtime t\u00eb rrezikshme\u201d \u2013 thot\u00eb Delle Cese.<\/p>\n<p><strong>A \u00ebsht\u00eb ky modeli i duhur?<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Mbajtja e njer\u00ebzve t\u00eb bllokuar pas telave me gjemba &#8211; me q\u00ebllimin p\u00ebr t&#8217;i pasur larg syve dhe larg mendjes &#8211; nuk \u00ebsht\u00eb zgjidhje e q\u00ebndrueshme p\u00ebr sfidat e migrimit t\u00eb Europ\u00ebs. Nd\u00ebrsa numri i njer\u00ebzve q\u00eb mb\u00ebrrijn\u00eb n\u00eb Itali \u00ebsht\u00eb zvog\u00ebluar muajt e fundit, \u00ebsht\u00eb rritur numri i kalimeve t\u00eb rrezikshme drejt Spanj\u00ebs. K\u00ebto marr\u00ebveshje migracioni nuk i pengojn\u00eb njer\u00ebzit q\u00eb t\u00eb rrezikojn\u00eb jet\u00ebn e tyre p\u00ebr t\u00eb arritur n\u00eb Europ\u00eb. Ato thjesht i \u00e7ojn\u00eb emigrant\u00ebt n\u00eb duart e trafikant\u00ebve, drejt rrug\u00ebve gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb rrezikshme\u201d \u2013 argumenton p\u00ebrfaq\u00ebsuesja ligjore e IRC-s\u00eb.<\/p>\n<p>Ajo dhe organizatat e tjera t\u00eb ngjashme, i druhen k\u00ebtij modeli, p\u00ebr t\u00eb cilin vende t\u00eb tjera evropiane kan\u00eb deklaruar publikisht &#8220;se po e shikojn\u00eb si mund\u00ebsi\u201d, p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu edhe drejtuesen e Komisionit Europian,\u00a0Ursula von der Leyen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prej vitesh Italia b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb list\u00ebn e shteteve t\u00eb BE-s\u00eb q\u00eb ka d\u00ebshtuar n\u00eb menaxhimin e kriz\u00ebs s\u00eb emigracionit t\u00eb paligjsh\u00ebm, por mbi t\u00eb gjitha, n\u00eb shkeljen e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut. Pavar\u00ebsisht se disa gjykata italiane \u2013 s\u00eb pari ajo e Rom\u00ebs dhe s\u00eb fundi e Katanias \u2013 po e &#8220;rr\u00ebzojn\u00eb\u201d marr\u00ebveshjen p\u00ebr &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":91391,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-94243","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-politike"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94243"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94245,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94243\/revisions\/94245"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/91391"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}