{"id":94764,"date":"2024-11-10T21:30:52","date_gmt":"2024-11-10T21:30:52","guid":{"rendered":"https:\/\/rdnews.al\/?p=94764"},"modified":"2024-11-10T21:30:52","modified_gmt":"2024-11-10T21:30:52","slug":"amerikanet-rimoren-kontrollin-plani-trump-2025-pa-gabimet-e-vitit-2016","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/2024\/11\/10\/amerikanet-rimoren-kontrollin-plani-trump-2025-pa-gabimet-e-vitit-2016\/","title":{"rendered":"Amerikan\u00ebt rimor\u00ebn kontrollin, plani &#8220;Trump-2025&#8221;, pa gabimet e vitit 2016"},"content":{"rendered":"<p><em>&#8220;Kjo dit\u00eb do t\u00eb mbahet mend p\u00ebrgjithmon\u00eb si dita kur populli amerikan rimori kontrollin\u201d<\/em>\u00a0&#8211; k\u00ebshtu u shpreh\u00a0Donald Trump\u00a0n\u00eb fjalimin e tij t\u00eb fitores duke kujtuar premtimin e tij p\u00ebr t\u00eb &#8220;ndryshuar\u201d vendin.\u00a0SHBA\u00a0l\u00ebvizi ndjesh\u00ebm nga spektri i\u00a0 djatht\u00eb n\u00eb\u00a0dit\u00ebn e zgjedhjeve\u00a0&#8211; republikan\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb n\u00eb linj\u00eb me l\u00ebvizjen &#8220;Make America Great Again&#8221;, MAGA t\u00eb Donald Trump, tani kan\u00eb gjithashtu shumic\u00ebn n\u00eb Senat. N\u00eb Dhom\u00ebn e P\u00ebrfaq\u00ebsuesve, ka t\u00eb ngjar\u00eb q\u00eb ata gjithashtu t\u00eb ruajn\u00eb shumic\u00ebn e tyre pasi t\u00eb jen\u00eb num\u00ebruar t\u00eb gjitha zonat. Pra, \u00ebsht\u00eb l\u00ebvizja MAGA e Trump-it ajo q\u00eb ka &#8220;rimarr\u00eb kontrollin&#8221; &#8211; e cila q\u00eb para zgjedhjeve kishte njoftuar plane t\u00eb m\u00ebdha se si d\u00ebshiron ta p\u00ebrdor\u00eb k\u00ebt\u00eb pushtet.<\/p>\n<p><strong>Trump m\u00eb i p\u00ebrgatitur se n\u00eb 2016-n<\/strong><\/p>\n<p>Dallimi i madh ngafitorja e zgjedhjeve\u00a0t\u00eb Trump n\u00eb vitin 2016 \u00ebsht\u00eb se ai \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb i p\u00ebrgatitur k\u00ebt\u00eb her\u00eb, thot\u00eb Stormy-Annika Mildner, drejtoresh\u00eb e institutit t\u00eb pavarur studimor, Aspen Institute,\u00a0Gjermani.\u00a0\u00a0<em>&#8220;Trump ka m\u00ebsuar se mund t\u00eb jet\u00eb problematike p\u00ebr t\u00eb n\u00ebse ai ka jo besnik\u00eb n\u00eb ekipin e tij\u201d<\/em>, tha Mildner p\u00ebr DW. Mund t\u00eb pritet q\u00eb ai t\u00eb rrethohet vet\u00ebm me mb\u00ebshtet\u00ebs t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.\u00a0<em>&#8220;Dhe p\u00ebr shkak t\u00eb shk\u00ebmbimit t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb zyrtar\u00ebve n\u00eb ministri dhe autoritetet m\u00eb posht\u00eb, nuk do t\u00eb ket\u00eb m\u00eb nj\u00eb faktor t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00eb ekzistonte nga viti 2016 deri n\u00eb vitin 2020: pra njer\u00ebz q\u00eb parandaluan q\u00eb di\u00e7ka m\u00eb e keqe t\u00eb ndodhte n\u00eb nj\u00eb moment apo n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr.&#8221;<\/em><\/p>\n<p><strong>&#8220;Project 2025&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Mildner pret q\u00eb dokumenti strategjik &#8220;Project 2025&#8221;, i cili u b\u00eb publik n\u00eb ver\u00eb, t\u00eb luaj\u00eb nj\u00eb rol kryesor. Trump ishte distancuar zyrtarisht nga manifesti i think tank-ut konservator &#8220;Heritage Foundation\u201d. Por hulumtimet nga mediat amerikane sugjerojn\u00eb se t\u00eb pakt\u00ebn disa nga ndjek\u00ebsit e tij MAGA ishin t\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb manifest. Si rezultat i ndryshimit t\u00eb qeveris\u00eb, ata mund t\u00eb ngjiten n\u00eb pozicione me ndikim.<\/p>\n<p>Trump i miratoi k\u00ebrkesat qendrore t\u00eb projektit 2025 gjat\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore: sugjerimet e tij p\u00ebr politik\u00ebn e migracionit dhe mbrojtjen e kufijve korrespondojn\u00eb me ato t\u00eb fondacionit &#8211; gjat\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore, Trump premtoi\u00a0<em>&#8220;operacionin m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb d\u00ebbimit n\u00eb historin\u00eb amerikane&#8221;.<\/em>\u00a0Ai gjithashtu d\u00ebshiron t\u00eb rris\u00eb ndjesh\u00ebm shfryt\u00ebzimin e l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse fosile q\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb klim\u00ebn dhe t\u00eb reduktoj\u00eb rregulloret mjedisore.<\/p>\n<p><strong>Modifikimi i shtetit fillon nga institucionet<\/strong><\/p>\n<p>Autoritetet federale &#8211; si p\u00ebr shembull Agjencia p\u00ebr Mbrojtjen e Mjedisit (EPA) &#8211; do jen\u00eb nj\u00eb lev\u00eb kryesore p\u00ebr zbatimin e planeve t\u00eb tilla. Kapitulli 32-faqesh mbi EPA-n\u00eb n\u00eb dokumentin strategjik &#8220;Project 2025&#8221; vjen nga Mandy Gunasekara, drejtuesja e shtabit t\u00eb agjencis\u00eb gjat\u00eb presidenc\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb Trump, e cila tani po konsiderohet si drejtuesja e mundshme e ardhshme. N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, kompetencat e EPA-s u kufizuan dhe shum\u00eb punonj\u00ebs u pushuan nga puna &#8211; gj\u00eb q\u00eb administrata Biden e riktheu kryesisht. N\u00eb mandatin e dyt\u00eb n\u00eb detyr\u00eb t\u00eb Trump, q\u00ebllimi \u00ebsht\u00eb t\u00eb &#8220;heq\u00eb dhe rind\u00ebrtoj\u00eb&#8221; strukturat e agjencis\u00eb, citon New York Times t\u00eb ket\u00eb th\u00ebn\u00eb Gunasekara.<\/p>\n<p>Ekspertja Stormy-Annika Mildner thot\u00eb:\u00a0<em>&#8220;Ju\u00a0mund t\u00eb p\u00ebrdorni autoritetet\u00a0q\u00eb i p\u00ebrkasin deg\u00ebs ekzekutive, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Agjencia e Mjedisit, p\u00ebr t\u00eb rregulluar n\u00eb interes t\u00eb publikut. Ose mund t&#8217;i bllokoni duke u dh\u00ebn\u00eb atyre shefa q\u00eb thjesht thon\u00eb: &#8216;K\u00ebt\u00eb nuk e b\u00ebjm\u00eb m\u00eb.` Kjo \u00ebsht\u00eb e pritshme n\u00eb fush\u00ebn e mbrojtjes s\u00eb klim\u00ebs. Nga ana tjet\u00ebr, Trump mund t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb autoritetet p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb rregullore me efekt t\u00eb madh &#8211; p\u00ebr shembull n\u00eb lidhje me emigracionin e parregullt dhe sigurin\u00eb kufitare ose promovimin e l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse fosile.&#8221;<\/em><\/p>\n<p class=\" aBigClassNameToAvoidCollisionInText\">Gjithashtu pritet me padurim se k\u00eb do t\u00eb vendos\u00eb Trump n\u00eb krye t\u00eb Departamentit t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb &#8211; pik\u00ebrisht Departamentin e Drejt\u00ebsis\u00eb, t\u00eb cilin Trump ka deklaruar se d\u00ebshiron ta p\u00ebrdor\u00eb p\u00ebr ndjekjen ligjore t\u00eb kund\u00ebrshtar\u00ebve politik\u00eb. Transmetuesi publik NPR num\u00ebroi m\u00eb shum\u00eb se 100 k\u00ebrc\u00ebnime t\u00eb tilla gjat\u00eb fushat\u00ebs zgjedhore. Nuk jan\u00eb vet\u00ebm prokurorit\u00eb publike q\u00eb politizohen \u2013 pas nj\u00eb nd\u00ebrprerjeje kat\u00ebrvje\u00e7are, por l\u00ebvizja MAGA e Trump tani ka dor\u00eb t\u00eb lir\u00eb p\u00ebr t\u00eb plot\u00ebsuar postet e larta gjyq\u00ebsore me konservator\u00eb. Republikan\u00ebt mbajn\u00eb shumic\u00ebn n\u00eb Senat, i cili do t\u00eb pajtohet me k\u00ebt\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn deri n\u00eb zgjedhjet afatmesme n\u00eb fund t\u00eb vitit 2026. N\u00eb mandatin e par\u00eb n\u00eb detyr\u00eb t\u00eb Trump, u em\u00ebruan 234 gjyqtar\u00eb \u2013 duke p\u00ebrfshir\u00eb tre n\u00eb Gjykat\u00ebn e Lart\u00eb.<\/p>\n<p>Agjencia e lajmeve Reuters citon profesorin e drejt\u00ebsis\u00eb n\u00eb Universitetin George Washington, John Collins:<em>\u00a0&#8220;N\u00eb mandatin e tij t\u00eb par\u00eb, Trump riformoi gjyq\u00ebsorin federal. Tani ai ka mund\u00ebsin\u00eb t\u00eb \u00e7imentoj\u00eb k\u00ebt\u00eb vizion p\u00ebr nj\u00eb brez t\u00eb t\u00ebr\u00eb.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Republikan\u00ebt do t\u00eb duan t\u00eb kryejn\u00eb nj\u00eb ristrukturim t\u00eb madh t\u00eb shtetit brenda rregullave t\u00eb p\u00ebrcaktuara nga kushtetuta. Mildner, vler\u00ebson se vet\u00eb kushtetuta duhet t\u00eb mbetet e paprekur &#8211; sepse ndryshimet kushtetuese jan\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlikuara dhe gjithashtu mund t\u00eb d\u00ebmtojn\u00eb republikan\u00ebt n\u00ebse ata jan\u00eb s\u00ebrish n\u00eb opozit\u00eb n\u00eb nj\u00eb moment.<\/p>\n<p><strong>Ka ende &#8220;Checks and Balances&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>Edhe n\u00ebse Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb, Kongresi dhe Gjykata e Lart\u00eb jan\u00eb t\u00eb gjitha konservatore, Mildner \u00ebsht\u00eb e bindur se institucionet e tjera &#8211; p\u00ebr shembull media &#8211; do t\u00eb p\u00ebrmbushin funksionin e tyre t\u00eb kontrollit si &#8220;check and balances&#8221;. Dhe shtetet e qeverisura n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb demokratike po p\u00ebrgatiten gjithashtu p\u00ebr mosmarr\u00ebveshje t\u00eb ashpra politike. Guvernatorja e Nju Jorkut, Kathy Hochul iu drejtua drejtp\u00ebrdrejt Trumpit:<em>\u00a0&#8220;N\u00ebse p\u00ebrpiqesh t\u00eb d\u00ebmtosh njujorkez\u00ebt ose t\u00eb kufizosh t\u00eb drejtat e tyre, un\u00eb do t\u00eb luftoj \u00e7do l\u00ebvizje t\u00ebnde\u201d.<\/em><\/p>\n<p>Mildner ia atribuon Shteteve t\u00eb Bashkuara shum\u00eb aft\u00ebsi durimi dhe q\u00ebndrueshm\u00ebri ndaj krizave.\u00a0<em>&#8220;Prandaj nuk do t\u00eb thosha definitivisht se ky \u00ebsht\u00eb fundi i demokracis\u00eb amerikane\u201d, tha ajo p\u00ebr DW. Megjithat\u00eb, ndarja mes dy kampeve nuk do t\u00eb tejkalohet n\u00ebn drejtimin e Trump, p\u00ebrkundrazi: &#8220;K\u00ebto kat\u00ebr vite do t\u00eb kontribuojn\u00eb q\u00eb polarizimi t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb rritet&#8221;.\/<strong>DW<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Kjo dit\u00eb do t\u00eb mbahet mend p\u00ebrgjithmon\u00eb si dita kur populli amerikan rimori kontrollin\u201d\u00a0&#8211; k\u00ebshtu u shpreh\u00a0Donald Trump\u00a0n\u00eb fjalimin e tij t\u00eb fitores duke kujtuar premtimin e tij p\u00ebr t\u00eb &#8220;ndryshuar\u201d vendin.\u00a0SHBA\u00a0l\u00ebvizi ndjesh\u00ebm nga spektri i\u00a0 djatht\u00eb n\u00eb\u00a0dit\u00ebn e zgjedhjeve\u00a0&#8211; republikan\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb n\u00eb linj\u00eb me l\u00ebvizjen &#8220;Make America Great Again&#8221;, MAGA t\u00eb Donald &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":94765,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-94764","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-bota"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94764","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94764"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94764\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94766,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94764\/revisions\/94766"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94765"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rdnews.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}