Gazeta RD
Nga Guy Delauney, BBC
Fillimisht protestuan për flamingot, tani turma në rrugët poshtë zyrës së kryeministrit shqiptar Edi Rama ka filluar të brohorasë edhe për shkollat, vendet e punës dhe standardin e jetesës – dhe kërkon dorëheqjen e tij.
Shpendët rozë shtegtarë u bënë simboli i tubimeve të përnatshme në Shqipëri, sepse ata grumbullohen në Lagunën e Nartës, një zonë e mbrojtur pranë qytetit bregdetar të Vlorës.
Një grup investitorësh ndërkombëtarë – përfshirë dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump, Jared Kushner – dëshirojnë të zhvillojnë aty pranë një resort luksoz dhe qeveria u ka dhënë statusin e “investitorit strategjik”.
Ende nuk ka leje ndërtimi dhe qeveria e Ramës thotë se vlerësimi i ndikimit në mjedis nuk ka filluar ende, por në zonë janë parë gardhe rrethuese dhe buldozerë.
Protestat e vogla lokale për ndikimin e mundshëm në mjedis u shndërruan në protesta kombëtare një muaj më parë, kur në rrjetet sociale u përhap një video ku roje private sigurie rrihnin një protestues. Kryeministri e ka konfirmuar se incidenti ka ndodhur.
Zemërimi tani është përhapur, duke përfshirë shqetësime më të gjera për mënyrën se si po zhvillohet Shqipëria dhe mënyrën se si po qeveriset.
“Unë jam këtu për shkollat tona,” i thotë BBC-së një protestuese e re me emrin Helena.
“Jam këtu për spitalet tona, jam këtu për infrastrukturën tonë, jam këtu për familjen time që është jashtë Shqipërisë dhe do të donte të ishte këtu. Dhe, mbi të gjitha, jam këtu për veten time, sepse dua të qëndroj në vendin tim dhe nuk dua të largohem.”
Rama dhe Partia Socialiste janë tashmë në pushtet prej 13 vitesh. Gjatë kësaj kohe shumë gjëra kanë ndryshuar në Shqipëri.
Panorama e Tiranës është transformuar, me një numër të madh kullash të projektuara kryesisht nga arkitektë ndërkombëtarë. Në të njëjtën kohë, industria e turizmit ka njohur një bum, duke transformuar imazhin ndërkombëtar të vendit dhe duke përbërë më shumë se një të pestën e Prodhimit të Brendshëm Bruto.
Ndoshta më mbresëlënësja nga të gjitha është se Shqipëria ka bërë përparim të rëndësishëm drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Duke nisur praktikisht nga zero në vitin 2022, ajo është në rrugën e duhur për të përfunduar negociatat e anëtarësimit deri në fund të vitit të ardhshëm. Nga gjashtë vendet e Ballkanit Perëndimor, vetëm Mali i Zi është më përpara – dhe ai ka qenë në negociata një dekadë më gjatë.
Por kjo nuk i bën shumë përshtypje protestuesit të njohur Fatos Lubonja. Shkrimtari dhe aktivisti i të drejtave të njeriut kaloi 17 vjet në një kamp pune të detyruar gjatë sundimit të diktatorit famëkeq komunist Enver Hoxha.
Tani ai pretendon se qeveria aktuale mbahet në këmbë nga “oligarkët, krimi i organizuar, mediat dhe ndërkombëtarët e korruptuar”, ndërsa bumi i ndërtimeve nuk është gjë tjetër veçse pastrim parash.
“Ne duam të shtyjmë drejtësinë të hetojë,” thotë ai, duke treguar me dorë kullat e reja që rrethojnë Sheshin Skënderbej në Tiranë.
“Nëse i shihni të gjitha këto rrokaqiej, del se ky është një plan i krimit të organizuar, së bashku me oligarkët dhe funksionarët e shtetit.”
Duke shfrytëzuar një moment qetësie në zyrën e tij në mes të pasdites – para se të fillojnë protestat e mbrëmjes – Rama i përshkruan protestat si një shenjë të një shoqërie të shëndetshme dhe demokratike.
Megjithatë, disa nga aleatët e tij më të afërt politikë janë nën hetim nga Prokuroria e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK), përfshirë ish-zëvendëskryeministrin e tij dhe kryetarin e Bashkisë së Tiranës.
Pra, a duhet të shqetësohen edhe shqiptarët për integritetin e vetë kryeministrit?
“E kam thënë që në ditën e parë: dua një drejtësi që nuk sheh majtas, nuk sheh djathtas, por sheh drejt,” thotë Rama. “Një drejtësi që nuk mund të blihet, nuk mund të vihet nën presion dhe nuk mund të kontrollohet nga larg.
“Dhe kam thënë gjithashtu se ky është kontributi më i madh që Partia Socialiste do t’i japë këtij vendi, sepse nuk do të kontribuojë vetëm duke bërë reforma, por duke dhënë edhe lëkurën e saj për vendin.”
Por anëtarja më e re e Parlamentit të Shqipërisë ka vendosur se bashkëpunimi me Partinë Socialiste nuk është më zgjidhja. Rama e zgjodhi personalisht 25-vjeçaren Majana Koçeku si kandidate në zgjedhjet e vitit të kaluar, pasi ajo ishte bërë e njohur si aktiviste mjedisore në qarkun e Shkodrës.
Tani ajo është larguar nga partia, duke thënë se rinia e saj nuk e lejonte “thjesht të rrinte aty, të duartrokiste qeverinë dhe të shtirej sikur nuk po ndodhte asgjë”. Ajo shton se Rama është një pjesë e madhe e problemit.
“Ai nuk i frymëzon më njerëzit – dhe mendoj se kjo e ka çuar në një krizë të madhe legjitimiteti. M’u desh pak kohë ta kuptoja se përtej këtyre fasadave të bukura, që duken kaq të hijshme dhe të ndritshme, realiteti nuk është i njëjtë. Dhe njerëzit po e kuptojnë këtë çdo ditë e më shumë.”
Për momentin, duket se ekziston një ngërç. Protestuesit nuk kanë ndërmend të largohen – dhe as Rama nuk do të largohet. Kështu, flamingot ka të ngjarë të mbeten një pamje e zakonshme në rrugët e Tiranës.
