Mosbindja civile ka qenë historikisht një nga armët më të fuqishme pa dhunë për të rrëzuar perandori, regjime shtypëse dhe qeveri të korruptuara/”shtete hajdute”.
Ja 5 nga rastet më frymëzuese në historinë njerëzore, ku rezistenca paqësore dhe mosbindja civile ndryshuan rrjedhën e historisë:
- Lëvizja e Pavarësisë së Indisë – Rrëzimi i Perandorisë Britanike (1930) Çfarë ndodhi:
Mahatma Gandhi udhëhoqi miliona indianë në një seri fushatash të mosbindjes civile kundër sundimit kolonial britanik.
Nisma më ikonike ishte Marshi i Kripës (Salt March) në vitin 1930, ku qytetarët sfiduan hapur monopolin dhe taksat britanike mbi kripën duke e prodhuar atë vetë nga deti.
Ndikimi
Kjo lëvizje e paralizoi kontrollin ekonomik dhe administrativ të Perandorisë Britanike në Indi.
Ajo tregoi se një nga perandoritë më të mëdha në histori nuk mund të sundonte pa pëlqimin e të sunduarve, duke çuar përfundimisht në pavarësinë e Indisë në vitin 1947.
- Revolucioni i Këndshëm / Revolucioni i Velvetit – Rrëzimi i Regjimit Komunist në Çekosllovaki (1989)
Çfarë ndodhi:
Të udhëhequr nga shkrimtari dhe disidenti Václav Havel, studentët, artistët dhe qytetarët organizuan protesta masive paqësore, greva dhe mosbindje civile kundër autoritarizmit dhe korrupsionit të regjimit komunist.
Ndikimi:
Përmes bojkotit, protestave të heshtura dhe grevave të përgjithshme, brenda vetëm 11 ditëve regjimi totalitar u dorëzua pa u shkrepur asnjë plumb.
Kjo solli rënien e regjimit dhe zgjedhjen e Havelit si president.
- Lëvizja e Anti-Apartheidit – Rrëzimi i Regjimit Racist në Afrikën e Jugut (Anët e viteve ’80 – 1994)Çfarë ndodhi:
Popullsia e shtypur e Afrikës së Jugut, e frymëzuar nga udhëheqës si Nelson Mandela, përdori bojkotin e bizneseve të pakicës së bardhë, grevat e punës, mos-pagimin e taksave lokale dhe shkeljen e qëllimshme të ligjeve segreguese (kufizimeve të lëvizjes).
Ndikimi:
Mosbindja civile masive e bëri të pamundur qeverisjen e vendit nga regjimi i Apartheidit dhe shkatërroi ekonominë e tij.
Kjo e detyroi qeverinë
të lironte Mandelën,
të anulonte ligjet raciste dhe të mbante zgjedhjet e para demokratike në vitin 1994.
- Revolucioni i Popullit – Rrëzimi i Kleptokracisë në Filipine (1986)
Çfarë ndodhi:
Diktatori Ferdinand Marcos kishte vjedhur miliarda dollarë nga arkat e shtetit dhe kishte manipuluar zgjedhjet.
Në përgjigje, miliona qytetarë, të mbështetur nga kisha dhe lëvizjet qytetare, dolën në rrugë, bllokuan autostradat kryesore dhe refuzuan të zbatonin urdhrat e qeverisë.
Ndikimi:
Kur ushtria mori urdhër të qëllonte mbi turmën, qytetarët u përgjigjën duke u ofruar ushtarëve lule, ushqim dhe lutje. Ushtarët refuzuan të qëllonin mbi popullin e tyre, duke çuar në ikjen e diktatorit nga vendi dhe rikthimin e demokracisë.
- Lëvizja e të Drejtave Civile – Shkatërrimi i Sistemit Jim Crow në SHBA (Vitet ’50 – ’60)
Çfarë ndodhi:
E udhëhequr nga Martin Luther King Jr., Rosa Parks dhe aktivistë të tjerë, kjo lëvizje përdori metoda strikte të mosbindjes civile: ulje paqësore në vende të ndaluara për afro-amerikanët, bojkote të autobusëve (si Bojkoti i Autobusëve në Montgomery) dhe marshe paqësore.
Ndikimi:
Duke ekspozuar padrejtësinë e ligjeve segreguese përmes rezistencës paqësore përballë dhunës policore, lëvizja detyroi qeverinë federale të
miratonte Aktin e të Drejtave Civile (1964) dhe
Aktin e të Drejtave të Votimit (1965),
duke shembur përfundimisht këtë sistem institucional diskriminues.
Gazeta RD