Sot, senatorët amerikanë Jeanne Shaheen (D-NH), anëtare kryesore e Komitetit të Senatit për Marrëdhëniet me Jashtë, Roger Wicker (R-MS), Kryetar i Komitetit të Senatit për Forcat e Armatosura, Dick Durbin (D-IL), anëtar kryesor i Komitetit të Senatit për Drejtësinë, Chuck Grassley (R-IA), Kryetar i Komitetit të Senatit për Drejtësinë, Chris Murphy (D-CT), Joni Ernst (R-IA) dhe Thom Tillis (R-NC) dhanë deklaratën e mëposhtme përpara zgjedhjeve parlamentare të ardhshme të Serbisë më 25 tetor 2026, duke u bërë thirrje autoriteteve serbe të sigurojnë që zgjedhjet të jenë të lira dhe të ndershme.
Deklarata vjen në një kohë kur monitoruesit e pavarur po ngrejnë alarmin se zgjedhjet do të mbahen në një klimë armiqësore për shoqërinë civile, vëzhguesit dhe opozitën.
Sipas Qendrës së pavarur dhe jopartiake serbe për Kërkim, Transparencë dhe Llogaridhënie (CRTA) dhe Zyrës së OSBE-së për Institucione Demokratike dhe të Drejta të Njeriut (ODIHR), gjatë fushatës janë regjistruar raste të frikësimit të votuesve, keqpërdorimit të burimeve shtetërore në favor të partisë në pushtet, si dhe presion e frikësim ndaj kandidatëve të opozitës nga policia.
CRTA thekson se kjo fushatë është “ndryshe nga çdo proces zgjedhor që ka monitoruar më parë” dhe ka evidentuar edhe raste të përgjimit të kandidatëve opozitarë.
Këto shqetësime janë të njëjta me ato të ngritura pas zgjedhjeve të vitit 2022, të cilat partia në pushtet ende nuk i ka adresuar.
Ndërsa serbët përgatiten t’u drejtohen kutive të votimit më 25 tetor, ne mbështesim të drejtën e tyre për ta bërë zërin të dëgjohet në kushte të lira dhe të ndershme dhe u bëjmë thirrje të gjitha palëve të respektojnë numërimin e votave dhe proceset përkatëse për verifikimin e rezultateve zgjedhore. Shtetet e Bashkuara kanë mbështetur prej kohësh rrugën e Serbisë drejt integrimit euroatlantik dhe kanë njohur potencialin e saj për të promovuar stabilitetin në Ballkanin Perëndimor. Një demokraci e fortë në Serbi është thelbësore për secilin prej këtyre objektivave.
Fatkeqësisht, si vëzhguesit zgjedhorë serbë ashtu edhe ata ndërkombëtarë konstatuan shkelje serioze të integritetit të zgjedhjeve të mëparshme parlamentare në vitin 2022. Tani po shohim shenja po aq shqetësuese përpara votimit të 25 tetorit. Raportet për përgjime të paligjshme të anëtarëve të opozitës dhe përpjekjet për të diskredituar dhe minuar misionet e vëzhgimit të zgjedhjeve janë thellësisht shqetësuese, dhe autoritetet serbe duhet të sigurojnë kushte të barabarta për të gjitha palët dhe akses të hapur në votime për të gjithë qytetarët.
U bëjmë thirrje partisë në pushtet dhe të gjitha institucioneve përkatëse të sigurojnë zhvillimin paqësor, të lirë dhe të hapur të votimit të ardhshëm. Rikonfirmojmë rolin jetik që luajnë vëzhguesit ndërkombëtarë dhe vendorë në ruajtjen e besimit në procesin zgjedhor. Përgjegjësia u takon autoriteteve serbe të sigurojnë që të gjitha institucionet të respektojnë rolin e vëzhguesve qytetarë, gazetarëve dhe kandidatëve për poste publike.
Gazeta RD