Gazeta RD
Nga Rezenbrik SERJANI
-Me rastin e 81-vjetorit të lindjes së shkrimtares Vilhelme Vranari Haxhiraj-
Në ditëlindjen e saj të 81-të, shkrimtarja, intelektualja dhe aktivistja e shquar vlonjate, zonja Vilhelme Vranari Haxhiraj, përkujtohet dhe nderohet si një nga figurat më të spikatura të kulturës, mendimit dhe demokracisë shqiptare. Jeta e saj është një histori e gjallë qëndrese, dinjiteti dhe krijimtarie, një testament i shpirtit të pathyeshëm të njeriut përballë padrejtësisë.
E lindur në Kaninë dhe e rritur me ndjeshmëri të thellë intelektuale e atdhetare, Vilhelme Vranari Haxhiraj u përball që herët me persekutimin e regjimit komunist. Megjithë vështirësitë, ajo arriti të diplomohej në Histori–Gjeografi në vitin 1975, por iu mohua e drejta e ushtrimit të profesionit. Ky kufizim nuk e ndaloi shpirtin e saj. Përkundrazi, e farkëtoi me forcën e njerëzve që mbijetojnë përmes dijes, përkushtimit dhe ëndrrave të pashuara.
Me ardhjen e demokracisë në vitin 1991, ajo nisi më në fund të ushtrojë mësuesinë, ndërsa krijimtaria e ndaluar për dekada doli në dritë. Në moshën 52-vjeçare botoi librin e parë, duke hapur një kapitull të ri në letërsinë shqiptare. Që atëherë, nën pseudonimin letrar Vivra, ajo ndërtoi një univers të gjerë letrar, të mbështetur në origjinalitet, ndjenjë dhe refleksion të thellë filozofik.
Znj. Vilhelme Vranari Haxhiraj ka qenë ndër figurat e para të Lëvizjes Demokratike të Gruas në Vlorë , themeluese dhe kryetare e saj nga viti 1991 deri në 1998, si dhe anëtare e kryesisë së PD Vlorë dhe e strukturave të LDG-së në nivel kombëtar. Kontributi i saj në mbrojtjen e të drejtave të grave, në emancipimin e shoqërisë dhe në përhapjen e vlerave demokratike e rendit ndër personalitetet më me ndikim të tranzicionit shqiptar.
Letërsia e saj ka përmasat e një drame universale: ajo i ka dhënë zë dhimbjeve të një kombi të nënshtruar, duke ribërë përmes penës shpirtin e tij të humbur.
Suksesi i saj i jashtëzakonshëm është ushqyer edhe nga mbështetja e përhershme dhe e sinqertë e bashkëshortit, zotërisë së nderuar Fitim Haxhiraj, demokrat i hershëm, qëndrestar i palëkundur dhe kontribuues i rëndësishëm i lëvizjeve politike të viteve ’90. Bashkë, ata mishërojnë idealin e familjes së angazhuar, që beson në vlera, liri dhe kulturë.
Me një korpus prej 70 veprash, poezi, romane, tregime, letërsi për fëmijë, ese, studime historike e filozofike, publicistikë, Vilhelme Vranari Haxhiraj është ndër autoret më produktive dhe më me ndikim të kohës sonë. Vepra e saj është përfshirë në 18 antologji ndërkombëtare dhe është nderuar me mbi 33 çmime kombëtare dhe ndërkombëtare. Titujt “Mjeshtre e Madhe”, “Akademike”, “Ikonë e Letërsisë Botërore”, “Nderi i Kombit” dhe dhjetëra çmime të tjera në Itali, Suedi e më gjerë, dëshmojnë për vlerën e jashtëzakonshme të kontributit të saj kulturor.
Sot, në 81-vjetorin e lindjes, figura e saj mbetet jo vetëm krenaria e Vlorës, por e gjithë Shqipërisë. Ajo vazhdon të krijojë edhe në këtë moshë, duke sfiduar kohën me frymëzim, me dritë dhe me përkushtim ndaj mendimit dhe artit.
Me këtë rast, zonjës Vilhelme, urimet më të përzemërta për jetë të gjatë, shëndet dhe krijimtari të pandërprerë.
Urime 81-vjetorin, zonjë Vilhelme!
Pena juaj do të mbetet gjithmonë dritë e letërsisë dhe mendimit shqiptar.
