Gazeta RD
Nga Bujar Leskaj
Sot, tetëmbëdhjetë vite pas shpalljes së pavarësisë, Kosova ka bërë hapa të rëndësishëm në ndërtimin e shtetit dhe konsolidimin e institucioneve të saj demokratike. Nga një realitet i paqëndrueshëm i pasluftës dhe administrimit ndërkombëtar, vendi ka evoluar drejt një shteti funksional me struktura politike, juridike dhe të sigurisë, që synojnë stabilitetin, zhvillimin dhe integrimin në Bashkimin Evropian.
Konsolidimi i institucioneve demokratike
Një nga arritjet më të dukshme është ndërtimi i institucioneve bazë të shtetit: Kuvendi, Qeveria, Presidenca dhe sistemi i drejtësisë. Pluralizmi politik dhe funksionimi i administratës publike kanë kontribuar në stabilitetin institucional dhe legjitimitetin demokratik.
Kosova ka ngritur gradualisht strukturat e saj të sigurisë, përfshirë Policinë e Kosovës dhe Forcën e Sigurisë së Kosovës. Këto institucione kanë fituar profesionalizëm dhe besim publik, duke kontribuar në stabilitetin e brendshëm dhe sigurinë rajonale. Ky zhvillim ka qenë thelbësor për funksionimin normal të shtetit dhe për perspektivën euroatlantike të vendit.
Reformat në sistemin e drejtësisë, bashkëpunimi me partnerët ndërkombëtarë dhe përpjekjet për luftën kundër korrupsionit kanë qenë pjesë e rëndësishme e ndërtimit të shtetit. Edhe pse ka ende sfida, krijimi i institucioneve të drejtësisë dhe funksionimi i tyre përfaqëson një hap të rëndësishëm drejt shtetit ligjor.
Integrimi në Bashkimin Evropian dhe anëtarësimi në NATO mbeten objektiva strategjikë të Kosovës. Marrëdhëniet me Bashkimin Evropian, proceset e stabilizim-asociimit dhe bashkëpunimi rajonal janë elementë kyç për zhvillimin politik dhe ekonomik të vendit.
Integrimi ndërkombëtar dhe afirmimi diplomatik
Që nga shpallja e pavarësisë më 17 shkurt 2008, Kosova ka zhvilluar një proces të vazhdueshëm afirmimi ndërkombëtar dhe integrimi global. Ky proces ka qenë kompleks, i shoqëruar me arritje të rëndësishme diplomatike, por edhe me sfida politike dhe gjeopolitike që vazhdojnë të ndikojnë pozicionin ndërkombëtar të vendit.
Deri tani, Kosova është njohur nga mbi njëqind shtete në mbarë botën, përfshirë shumicën e vendeve kryesore perëndimore. Këto njohje kanë qenë thelbësore për konsolidimin e subjektivitetit ndërkombëtar dhe për funksionimin e diplomacisë kosovare.
Megjithatë, procesi nuk ka qenë linear. Disa vende kanë mbajtur qëndrime neutrale ose kundërshtuese, çka e bën diplomacinë aktive të Kosovës dhe zgjerimin e njohjeve një prioritet të vazhdueshëm.
Kosova ka arritur të bëhet pjesë e disa institucioneve financiare dhe organizatave ndërkombëtare, si Banka Botërore, Fondi Monetar Ndërkombëtar, Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim, si dhe federata sportive ndërkombëtare. Këto anëtarësime kanë ndihmuar në rritjen e kredibilitetit ekonomik, qasjen në financim ndërkombëtar dhe promovimin e identitetit shtetëror në arenën globale.
Dialogu me Serbinë, i ndërmjetësuar nga BE, konsiderohet një faktor i rëndësishëm për avancimin e integrimit ndërkombëtar dhe stabilitetin rajonal.
Kosova ka investuar gjithnjë e më shumë në diplomacinë ekonomike, duke synuar tërheqjen e investimeve të huaja dhe promovimin e potencialeve ekonomike. Në këtë drejtim, Diaspora shqiptare ka luajtur rol të rëndësishëm përmes investimeve, remitancave dhe ndikimit në marrëdhëniet ndërkombëtare.
Pjesëmarrja në organizata sportive dhe sukseset e sportistëve kosovarë kanë ndikuar ndjeshëm në rritjen e njohjes ndërkombëtare. Po ashtu, kultura, arti dhe shkëmbimet akademike kanë ndihmuar në forcimin e imazhit ndërkombëtar të Kosovës.
Pavarësisht progresit, Kosova përballet ende me sfida në arenën ndërkombëtare, ai zgjerimi i njohjeve, anëtarësimi në organizata të rëndësishme ndërkombëtare dhe përparimi në integrimin evropian.
Këto sfida kërkojnë diplomaci aktive, stabilitet politik dhe zhvillim ekonomik të qëndrueshëm.
Në 18 vite pavarësi, Kosova ka bërë hapa të rëndësishëm në afirmimin ndërkombëtar dhe integrimin global. Njohjet diplomatike, anëtarësimet ndërkombëtare dhe bashkëpunimi rajonal kanë krijuar baza solide për zhvillim të mëtejshëm. Megjithatë, procesi i konsolidimit ndërkombëtar mbetet në vazhdim dhe kërkon angazhim të qëndrueshëm politik, ekonomik dhe diplomatik për të ardhmen e vendit.
Zhvillimi ekonomik i Kosovës
Në 18 vite pavarësi, vendi ka kaluar një proces të rëndësishëm transformimi ekonomik. Nga një ekonomi e dalë nga lufta, me infrastrukturë të dëmtuar dhe institucione të brishta, Kosova ka ditur të ndërtojë themele më të qëndrueshme ekonomike.
Vendi ka ruajtur ritme pozitive të rritjes ekonomike 4 ose 5 përqind në vit, shpesh më të larta se mesatarja rajonale. Stabiliteti i sektorit bankar, përdorimi i euros si monedhë dhe politika fiskale relativisht të kujdesshme kanë kontribuar në stabilitet makroekonomik. Ky stabilitet ka ndihmuar në krijimin e një klime më të favorshme për biznesin dhe investimet.
Diaspora kosovare ka qenë një shtyllë e rëndësishme e ekonomisë. Remitancat kanë ndihmuar konsumin familjar, investimet në banesa dhe bizneset e vogla. Po ashtu, investimet direkte nga diaspora kanë luajtur rol në sektorë si ndërtimi, tregtia dhe shërbimet. Ky ndikim ka ndihmuar në stabilitetin ekonomik dhe social të vendit.
Investimet në rrugë, energji, telekomunikacion dhe shërbime publike kanë qenë një nga prioritetet kryesore. Përmirësimi i infrastrukturës ka lehtësuar aktivitetin ekonomik, tregtinë dhe integrimin rajonal.
Megjithatë, nevoja për investime të mëtejshme mbetet e konsiderueshme, sidomos në energji dhe transport.
Ekonomia e Kosovës mbështetet kryesisht në sektorin e shërbimeve, tregtinë, ndërtimin dhe energjinë. Vitet e fundit ka pasur përpjekje për zhvillimin e teknologjisë së informacionit, bujqësisë dhe industrisë së lehtë. Diversifikimi ekonomik mbetet një objektiv kyç për rritje më të qëndrueshme.
Edhe pse ekonomia përballet ende me sfida, ndërtimi i institucioneve ekonomike, sistemi bankar relativisht stabil dhe investimet në infrastrukturë kanë krijuar baza për zhvillim afatgjatë. Potenciali i Kosovës qëndron te popullsia e re, zhvillimi i teknologjisë, energjia e rinovueshme dhe bashkëpunimi rajonal. Integrimi evropian dhe tërheqja e investimeve të huaja pritet të mbeten faktorë kyç për rritjen ekonomike.
xxx
Vendimi i Zyrës së Prokurorit të Specializuar(ZPS) në Hagë për t’i kërkuar Gjykatës Ndërkombëtare në Hagë 180 vite heqje lirie ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit përbën një akt të rëndë padrejtësie dhe një goditje të drejtpërdrejtë ndaj së vërtetës historike të luftës çlirimtare të popullit shqiptar në Kosovë. Ky proces, i mbështetur në pretendime të njëanshme dhe i shkëputur nga konteksti i pushtimit dhe represionit shtetëror serb në Kosovë, po shndërrohet në një mjet politik diskriminues e jo në një instrument real të drejtësisë.
Tetëmbëdhjetë vite pas shpalljes së pavarësisë, Kosova vazhdon të konsolidojë identitetin e saj si shtet sovran, duke përballuar sfida politike, ekonomike dhe ndërkombëtare, por edhe duke shënuar arritje të rëndësishme në ndërtimin e institucioneve dhe afirmimin në arenën globale. Pavarësia e shpallur më 17 shkurt 2008 mbetet një moment historik jo vetëm për Kosovën, por për të gjithë hapësirën shqiptare dhe për rajonin e Ballkanit.
