Gazeta RD
Raporti i vitit 2025 i Departamentit të Shtetit të Shteteve të Bashkuara (https://www.state.gov/2025-international-narcotics-control-strategy-report) mbi pastrimin e parave e paraqet Shqipërinë si një vend që vazhdon të përballet me sfida serioze në këtë fushë. Sipas këtij vlerësimi, vendi mbetet pjesë e juridiksioneve me rrezik të lartë për pastrimin e parave, një klasifikim që reflekton jo vetëm shkallën e fenomenit, por edhe dobësitë strukturore në parandalimin dhe luftimin e tij.
Një ndër arsyet kryesore që theksohen në raport është lidhja e fortë midis pastrimit të parave dhe korrupsionit, si dhe pranisë së krimit të organizuar. Këta faktorë krijojnë një mjedis të favorshëm për qarkullimin dhe legalizimin e të ardhurave të paligjshme. Për më tepër, raporti nënvizon se institucionet shpesh vuajnë nga mungesa e koordinimit dhe nga kapacitete të kufizuara për zbatimin efektiv të ligjit.
Burimet kryesore të parave të paligjshme në Shqipëri lidhen kryesisht me trafikun e drogës, evazionin fiskal dhe aktivitete të tjera kriminale. Këto të ardhura më pas kanalizohen në ekonomi përmes formave të ndryshme, ku sektori i ndërtimit dhe pasurive të paluajtshme mbetet një nga mënyrat më të përdorura për pastrim parash. Gjithashtu, raporti vë në dukje përdorimin në rritje të aseteve virtuale, si kriptovalutat, si një kanal alternativ për fshehjen e origjinës së fondeve.
Një tjetër element që e përkeqëson situatën është përmasa e madhe e ekonomisë informale dhe përdorimi i lartë i parasë cash në vend. Këta faktorë e bëjnë më të vështirë gjurmimin e transaksioneve dhe rrisin mundësitë për abuzim. Po ashtu, flukset e konsiderueshme financiare që hyjnë nga jashtë, përfshirë remitancat dhe investimet, mund të shfrytëzohen në mungesë të mekanizmave të fortë kontrolli.
Në përfundim, raporti i vitit 2025 thekson se, megjithëse ekziston një kuadër ligjor për luftën kundër pastrimit të parave, sfida kryesore mbetet zbatimi i tij në praktikë. Forcimi i institucioneve, rritja e hetimeve financiare dhe përmirësimi i bashkëpunimit ndërinstitucional konsiderohen thelbësore për të bërë përparim real në këtë drejtim.
