Gazeta RD
Shkelqim Hysaj Lepenica
29 janar 1938 – 12 korrik 2021.
Uran Kostreci ishte shumë më tepër se një poet. Ishte antikomunist, qëndrestar, i burgosur politik, mësues, publicist dhe demokrat, një nga zërat më të veçantë të qëndresës shqiptare ndaj diktaturës komuniste.
Ai ishte nga ata shqiptarë që nuk e pranuan kurrë nënshtrimin. E pagoi bindjen e tij me burg, me vite të humbura dhe me vuajtje, por nuk hoqi dorë nga liria e mendimit.
Një familje me tradita patriotike.
Uran Kostreci lindi më 29 janar 1938 në një familje me tradita patriotike. Historia e familjes së tij u përplas herët me regjimin komunist.
Babai i Uranit u arrestua në vitin 1946 si kundërshtar i regjimit dhe vuajti rreth dhjetë vjet burg. Kjo përvojë familjare ndikoi thellë në formimin e Uranit dhe në qëndrimin e tij të vendosur kundër komunizmit.
Për të, antikomunizmi nuk ishte një bindje e lindur pas vitit 1990. Ishte një qëndrim i formuar nga përvoja e drejtpërdrejtë e familjes së tij me represionin komunist.
Mësuesi qe diktatura e ktheu në të burgosur politik.
Para se diktatura ta burgoste për bindjet e tij, Uran Kostreci ishte mësues.
Ai kishte përfunduar Shkollën Normale të Elbasanit, një prej institucioneve më të rëndësishme të arsimit shqiptar, dhe pas studimeve punoi si mësues deri në arrestimin e tij.
Nga klasa e shkollës te qelitë e burgut.
Jeta e tij tregon një nga paradokset më të dhimbshme të diktaturës: një njeri i arsimuar, që kishte zgjedhur t’u shërbente brezave përmes dijes, u përndoq dhe u burgos për bindjet e tij.
Antikomunisti që nuk u përkul kurrë.
Në vitin 1961, Uran Kostreci u arrestua nga regjimi komunist për motive politike dhe përfundoi në burgjet e diktaturës.
Për rreth dy dekada ai njohu realitetin e burgimit politik dhe më pas edhe pasojat e tjera të përndjekjes.
Por burgu nuk e theu.
Përkundrazi, e bëri edhe më të fortë bindjen e tij se liria dhe dinjiteti njerëzor janë më të çmuara se çdo privilegj që mund të ofrojë një regjim.
Uran Kostreci nuk ishte antikomunist vetëm në fjalë.
Ai e pagoi antikomunizmin me rininë, lirinë dhe vitet më të bukura të jetës së tij.
Kjo është ajo që e bën qëndresën e tij të veçantë dhe të pamohueshme.
Poeti që e shdërroi vuajtjen në fjalë.
Uran Kostreci ishte edhe poet.
Edhe në kushtet e burgut, ai vazhdoi të krijonte. Poezia për të ishte më shumë se letërsi: ishte kujtesë, revoltë dhe një mënyrë për të ruajtur lirinë e shpirtit në një sistem që kërkonte të kontrollonte edhe mendimin.
Vepra e tij “Epopeja e karkalecave” mbetet një nga veprat më të njohura të krijimtarisë së tij dhe një dëshmi e veçantë e botës shpirtërore të një njeriu që jetoi përballë diktaturës.
Në një kohë kur fjala e lirë ndëshkohej, vargu i Uran Kostrecit ishte një formë rezistence.
Punlicisti dhe demokrati.
Pas rënies së komunizmit, Uran Kostreci nuk e konsideroi misionin e tij të përfunduar.
Në dhjetor 1991 themeloi gazetën “Liria”, organ i ish-të përndjekurve politikë, duke vijuar të fliste hapur për krimet e diktaturës dhe të drejtat e atyre që kishin vuajtur prej saj.
Ai u angazhua edhe në jetën politike dhe demokratike të vendit dhe shërbeu dy herë si kryetar i Partisë Demokratike në Elbasan.
Për Uranin, demokracia nuk ishte thjesht ndërrimi i një sistemi politik.
Ishte mbrojtja e lirisë, dinjitetit njerëzor dhe së drejtës për të menduar e folur pa frikë.
Një jetë që nuk duhet të harrohet.
Uran Kostreci u nda nga jeta më 12 korrik 2021, duke lënë pas një trashëgimi të rëndësishme si poet, mësues, publicist, demokrat dhe mbi të gjitha si qëndrestar antikomunist.
Ai i përket asaj gjenerate shqiptarësh që nuk u pajtuan me diktaturën, edhe kur liria nuk ekzistonte, refuzuan të hiqnin dorë prej saj.
Uran Kostreci mund të ishte thjesht një poet.
Mund të ishte thjesht një mësues.
Mund të ishte thjesht një politikan.
Por historia e tij është shumë më e madhe.
Ai ishte mësuesi që u burgos, poeti që shkroi edhe përballë diktaturës, politikani që vazhdoi betejën për demokracinë dhe antikomunisti që nuk u përkul.
Dhe pikërisht për këtë, emri i tij duhet të kujtohet në historinë e qëndresës shqiptare.
Nderim për Uran Kostrecin!
Nderim për të gjithë ata që nuk u përkulën përpara diktaturës komuniste!
Nderim për të burgosurit dhe të përndjekurit politikë që mbrojtën lirinë kur Shqipëria nuk ishte e lirë!
Kujtesa është detyrim.
E vërteta është përgjegjësi.
Liria është trashëgimia e tyre.
