Gazeta RD
Ani Malaj: Çfarë mendimi keni për muzeun hebraik që po ndërtohet në Vlorë?
Sali Berisha: Faleminderit për pyetjen.
Së pari, Partia Demokratike është një parti e tolerancës fetare dhe e respektit të pafund.
Ajo nuk pajtohet, në mënyrë absolute, me asnjë qëndrim antisemit. Dhe këtu jemi shumë të përcaktuar. As anti-feve të tjera. Jo.
Tani vijmë pak tek problemi. Cila është e vërteta e problemit? E vërteta është se shqiptarët, gjatë Luftës së Dytë Botërore, jo vetëm që s’morën pjesë në Holokaust, siç morën pothuajse gjithë të tjerët, por përkundrazi, i mbrojtën, duke rrezikuar jetën e tyre, të fëmijëve të tyre, familjet hebraike. Dhe shqiptarët nuk duhet ta harrojnë këtë. Kjo është një nga trashëgimitë më të shkëlqyera morale të tyre.
Por prapë, ka një gjë tjetër, se unë e shoh që forca antisemite kërkojnë ta shndërrojnë në një debat të madh.
I kam dëgjuar me shumë të drejtë: Pse Izraeli nuk ndërton vetë një muze për shqiptarët?
Tani, në qoftë se ju shkoni në Jerusalem dhe vizitoni Yad Vashem, emrat e shqiptarëve janë të gdhendur me germa të arta në atë muze. Janë familjet, emrat… Dhe e vërteta është, jo vetëm në atë muze, por dhe në muzeun e Holokaustit në Nju Jork.
Por a është vetëm kaq historia? Jo, nuk është vetëm kaq historia. Të jemi realistë. Në periudhën e Inkuizicionit, qindra mijëra hebrenj u përzunë nga Spanja, dhe ata i mori në mbrojtje dhe u dha strehë Perandoria Otomane. Gjë e cila mbetet një nder historik i kësaj perandorie.
Perandoria Otomane i shpërndau në vende të ndryshme të perandorisë. Nga të cilat janë shpërndarë edhe në Vlorë, edhe në zonën e bregut, dhe në Elbasan, mundet dhe në zona të tjera. Tani, ata kanë pasur jetën e tyre të përbashkët me shqiptarët, bashkëjetesën e shkëlqyer me shqiptarët, historikun e tyre bashkë me shqiptarët.
Por përderisa ata kanë pasur një, jo lagje, po një bllok të tyre, një zonë të tyre ku kanë jetuar ato familje, ndërtohet pra një muze në kujtim të kësaj historie, unë e quaj pozitive, dhe u bëj thirrje demokratëve dhe u bëj thirrje qytetarëve të Vlorës: Mos dëgjojnë ata të cilët duan të nxisin luftërat ndëretnike, fetare, e debate të tilla.
Ajo ka qenë një realitet aty. Ata nuk janë më aty. Jo, kanë ikur në shtetin e tyre, kanë ikur në Izrael.
Po marr një zonjë, Anna Cohen. Unë e kam njohur edhe e njoh atë, ka qenë bashkëstudente me mua. Po u them unë juve, sigurisht një ditë ajo dha një statistikë të gabuar. Dha një statistikë të gabuar, por në mënyrë absolute, ajo ka qenë një nga shqiptaret më të flakta në mbrojtje të çështjes së Kosovës në Nju Jork.
Ajo ka kryesuar shoqatën e motrave Qiriazi dhe ka bërë gjithçka për promovimin e rolit më shumë se në Shqipëri.
Ndaj dhe nuk duhet të nguteni se këto i nxit Edi Rama. I nxit qeveria.
Si i nxit? Tani t’ju pyes unë ju që më pyesni mua: Kush shkoi dhe e grisi flamurin izraelit tek ambasada? Kur ndodhi një gjë e tillë, policia thotë që këtë flamur, se nuk griset flamuri tek ambasada, ambasada është territor i dhënë, ka një status, ka të gjitha. Policia shqiptare nuk e dha gjë sot emrin. Sepse e futi vetë. Për të bërë një akt antisemit, anti-izraelit.
Ajo që është shqetësuese shumë, u them vlonjatëve dhe shqiptarëve, është projekti që ka bërë për të shkatërruar ndërtesën themelore të Vlorës.
Ka bërë projekt për t’i vënë një ballkon xhami sipër. Për të thënë se është pjesë e tij kjo.
Shikoni ç’do të bënte ky me ndërtesën e parlamentit. Kur ne po bënim parlamentin, vendosëm të bëjmë parlamentin, ky solli një projekt ku i vinte ndërtesës ekzistuese një kub sipër, asaj ndërtese afrodiziake. Të njëjtën gjë po bën me ndërtesën e shoqatës Labëria tani.
Jo, ajo ndërtesë nuk duhet preket. Ajo ndërtesë është ndërtesë historike, është me mbrojtje të kategorisë së parë. Një ndërtesë me mbrojtje të kategorisë së parë nuk mund ta prekë kush.
Ajo po, përforcohet që t’i rezistojë kohës, kurse ky po i vë, kushedi me çfarë biznesmeni është marrë vesh, po i bën një restorant dhe një klub xhami sipër ndërtesës, dhe ky është rikonstruksioni.
Ajo është tepër shqetësuese, të dashur, edhe atë s’duhet ta pranoni në asnjë mënyrë.
