Gazeta RD
Nga Bujar Leskaj
Sot, datë 29 prill 2026 ,zonja fisnike, shkrimtarja Vilhelme Vranari Haxhiraj, në moshën 82 vjeçare, kaloi në përjetësi.
Znj.Vilhelme Vranari Haxhiraj ka qenë themeluese dhe kryetare e parë e LDG- dega Vlorë, 1991- 1998, anëtare e kryesisë së PD Vlorë ,si dhe anëtare e Kryesisë së LDG të Partisë Demokratike të Shqipërisë.
Shkrimtarja Vilhelme Vranari Haxhiraj ka qenë një luftëtare e veçantë dhe stoike e demokracisë dhe e emancipimit, të drejtave të grave, ndërtimit të një shoqërie të mundësive të barabarta, por veçanërisht për 35 vite ka qenë personalitet potent i letërsisë e artit.
Zj.Vilhelme Vranari Haxhiraj ka pasur një jetë jashtëzakonisht të vështirë. E persekutuar nga regjimi komunist ajo u arsimua me shumë vështirësi. Pas shumë peripecish, u diplomua për Histori- Gjeografi, në vitin 1975, por pa të drejtën e ushtrimit të mësuesisë.
Me ardhjen e Demokracisë në vitin 1991, zj.Vilhelme Vranari Haxhiraj filloi të ushtrojë mësuesinë, ndërkohë që të gjitha poezitë, prozat, krijimet e saj të ndrydhura për vite me radhë u shfaqën publikisht dhe në moshën 52 vjeçare, kur botoi dhe librin e saj të parë.
Në nëntor 2005 , në Panairin e Librit kam vlerësuar: “Nëse Gjirokastra ka Musine Kokalarin, qyteti ynë ka bijën e vet, Vilhelmen, të cilën pa druajtje e kam quajtur “Musine Kokalari e Vlorës”.
Me veprën e vet letrare Vilhelme Vranari Haxhiraj solli një origjinalitet të stilit, frazës dhe gjuhës, duke shndërruar në letërsi vuajtjen e një kombi nën regjimin komunist.
Krijimtaria e saj ka përmasat e një drame globale. Përmes saj ajo ka ribërë gjithë këto vite shpirtin e humbur të njeriut dhe të kombit.
Prej vitit 1996 dhe deri në ditën e fundit është marrë me letërsi artistike, publicistikë, ese dhe studime në fushën e historisë dhe të filozofisë.
Tërë krijimtaria e saj përbëhet nga një korpus prej gati 65 veprash të të gjitha gjinive letrare: poezi, prozë, letërsi për fëmijë, studime e libra eseistikë përfshirë edhe publicistikën, duke lënë pas një trashëgimi të jashtëzakonshme letrare e artistike.
E vlerësuar me mbi 33 çmime prestigjioze kombëtare dhe ndërkombëtare, krijimtaria e saj është përfshirë në 18 antologji në disa shtete. Vilhelma ka qenë një shkrimtare me produktivitet të lartë dhe cilësi artistike, që nuk e lëshoi penën deri në momentet e fundit.
Popullariteti i saj dhe vlerësimi për të nuk është i shtrirë vetëm në qytetin e saj të lindjes Vlorë,por në shumicën e qyteteve të mëdha të Shqipërisë, sikurse ka miq dhe i është promovuar vepra letrare në Kosovë, Mal të Zi, Maqedoni e disa shtete të tjera, ku ka marrë dhe çmime ndërkombëtare.
Është vlerësuar nga Presidenti i Republikës në 100 vjetorin e Pavarësisë Kombëtare, viti 2012 me: Urdhërin “Mjeshtre e Madhe” dhe me “Medalje Ari”.
Senati i Akademisë Shqiptare Amerikane të Shkencave dhe Arteve me seli në New York, i ka akorduar titullin “Akademike”, më 30 tetor 2018, me të drejta të plota.
“Ikonë e Letërsisë Botërore” e ka shpallur Akademia e Shkencave, Letersisë dhe Arteve Indiane, më 25 maj 2020.
“Nderi i Kombit” i është dhënë nga Unioni i Shqiptarëve të Bukureshtit, më 2023.
Ka fituar “Kurorën e Artë të Çmimit Ndërkombëtar “Gjergj Kastriot Skënderbeu”, në Torino, Itali, 18 prill 2009.
Ka fituar “Pena e Kristaltë”, në Suedi, mars 2014.
E vetmja shqiptare, mes 205 fituesve të çmimit të parë, nga e gjithë bota, është fituar në antologjinë poetike, “Premio Internazionale di Poesia ( 2010-2012), Firence-Itali.
Ngushëllimet e mia të sinqerta për këtë humbje të madhe, në veçanti bashkëshortit të saj, fisnikut Fitim Haxhiraj, i cili deri në ditën e fundit i qëndroi pranë zonjës fisnike Vilhelme Vranari Haxhiraj.
Ngushëllime fëmijëve, miqve, bashkëpunëtorëve dhe dashamirësve. E paharruar, fisnikja, shkrimtarja simbol, Vilhelme Vranari Haxhiraj !
