Trifon Xhagjika, poeti pa varr!

Nga Bujar LESKAJ

In memoriam, Trifon Xhagjika

Atdheu është lakuriq!
Nuk mundem,
…nuk mundem,
nuk mundem.
E pashë Atdheun lakuriq,
(vetëm pa miq e shokë)
mundohej të këpusë një degë dafinë
nga lavdia e shekujve.
Atdheun e dija të uritur!
Por sa i vogël qenka!
E mora për dore
ta rrit në zemrën time…
Vëllezër-
Po e kërkuat Atdheun,
e kam unë.
Ndihmomëni të qesh.
Ndihmomëni të gëzoj.
Atdheu është lakuriq!
1963

“Po të më jepni një top do të qëlloja mbi regjimin tuaj”- Trifon Xhagjika (1932 – 1963), poeti pa varr, disidenti deri në fund.

Kjo është shprehja lapidar në sallën e gjyqit e poetit, ushtarakut, disidentit dhe simbolit të qëndresës antikomuniste, jo vetëm në Shqipëri, por në mbarë bllokun e Lindjes, Trifon Xhagjika.

Trifon Xhagjika lindi në Peshtan të Tepelenës, në vitin 1932. Studioi në Shkollën Normale të Elbasanit. U diplomua në 1954 në Shkollën e Bashkuar për ushtarak.

Që në rininë e tij dallohet në shtypin e kohës me krijime në fushën e poezisë.

Në vitin 1959 botoi vëllimin e parë me poezi “Gjurmët”, duke tërhequr vëmendjen për frymën rebele e disidente në krijimtarinë e tij. Kjo do ta çonte në opozitë me regjimin komunist dhe shumë shpejt do të arrestohej nga Sigurimi i Shtetit.

Në gjyqin komunist ai mbajti një qëndrim dinjitoz dhe shpërtheu i rebeluar me shprehjen: “Po të më jepni një top do të qëlloja mbi regjimin tuaj”.

Kjo ishte dëshira e fundit e Trifon Xhagjikës përpara inkuizitorëve komunistë.

Në atë heshtje varri, teksa Trifoni po dilte i lidhur këmbë e duar nga dyert e gjykatës, befas dëgjohet një zë kumbues: “Mbaje lart kokën, vëlla! Se ke Shqipërinë me vete!”. Kishte thirrur kështu vëllai i të dënuarit, doktor Ylli Xhagjika, modeli i trimërisë labe, civile dhe intelektuale, njeri i urtë e i mençur, që kishte shqisën dhe verbin e të papërkulurit, njëlloj si vëllai i tij.

Mjaft nga poezitë e pabotuara të TrifoniXhagjikës kanë humbur. Vetëm pas viteve ‘90 është bërë i mundur sistemimi i krijimeve të tij dhe botimi i dy vëllimeve: “Atdheu lakuriq” dhe “Poezia”.

Trifon Xhagjika vazhdon të mbetet prej 58 vitesh poeti pa varr, pasi akoma edhe sot nuk është gjetur vendi ku prehen eshtrat e tij.

Në vitin 1994, Trifon Xhagjika është dekoruar me titullin e lartë “Martir i Demokracisë” me këtë motivacion: “Disident politik dhe letrar, kundërshtar i hapur i diktaturës komuniste, dënuar me vdekje dhe pushkatuar prej saj”.

Në vitin 2018 në Peshtan u vendos busti i poetit nga bashkëfshatarët dhe dashamirësit e tij.

Po në Tiranë, Tepelenë, Përmet, Gjirokastër, Vlorë kur do të vendoset busti i Trifon Xhagjikës – Nderi i Kombit?!

About Redaksia

Check Also

Poezia e vdekjes si një hymn për jetën

Nga Timo Mërkuri Rrënjët e poezisë “Vdekja është një” të Sadik Bejkos duhet ti kërkojmë …

Leave a Reply